Naast droge ogen en een droge mond ervaren veel vrouwen met de ziekte van Sjögren ook vaginale droogte. Uit onderzoek blijkt dat vrouwen met Sjögren vaker last hebben van vaginale droogheid dan vrouwen zonder de ziekte. Dit kan leiden tot klachten in het dagelijks leven én bij seksueel contact.

Oorzaken van vaginale droogte

De precieze oorzaak van vaginale droogte bij Sjögren is nog niet volledig bekend. Wel zijn er verschillen met andere lichaamsklachten:

• De vagina wordt niet bevochtigd door grote klieren zoals de speeksel- of traanklieren.
• Vocht ontstaat vooral via bloedvaten in de vaginawand en slijmproductie vanuit de baarmoederhals.
• Normaal vaginaal vocht is helder, reukloos en een beetje slijmerig.

Bij Sjögren kan dit proces verstoord raken, waardoor de slijmvliezen uitdrogen en gevoeliger worden voor irritatie en infecties.

Zwangerschap en Sjögren

Sjögren heeft geen directe invloed op de kans om zwanger te worden. Wel is het belangrijk om een zwangerschap zorgvuldig te begeleiden samen met een reumatoloog en gynaecoloog, omdat:

• Bepaalde medicijnen schadelijk kunnen zijn voor het ongeboren kind.
• SSA-antistoffen in zeldzame gevallen complicaties bij de baby kunnen geven.

Meer informatie staat in de brochure Vaginale droogheid, seksuele dysfunctie en zwangerschap bij Sjögren, verkrijgbaar via de NVSP.

Klachten bij vaginale droogte

Veelvoorkomende symptomen zijn:

• Branderig gevoel of pijn in de vagina.
• Jeuk en irritatie.
• Pijn bij het vrijen (dyspareunie).
• Ongemak bij lopen, fietsen of zitten.
• Verhoogde kans op vaginale infecties en blaasontstekingen.

Deze klachten kunnen een grote impact hebben op intimiteit, zelfvertrouwen en het dagelijks leven.

Mogelijke complicaties

Door een verstoord vaginaal milieu kunnen de volgende problemen ontstaan:

• Terugkerende vaginale infecties en blaasontstekingen.
• Pijnklachten die seksueel contact bemoeilijken.
• Emotionele belasting in relaties.

Behandeling van vaginale droogte

Er zijn geen behandelingen die specifiek zijn ontwikkeld voor Sjögren, maar er zijn wel effectieve manieren om klachten te verlichten.

Praktische tips en adviezen

• Hydraterende crèmes en gels: Gebruik een product op basis van hyaluronzuur (bijv. Pjur, Hyalofemme, Replens, Premeno).
• Bij irritatie: Oculentum simplex crème kan verlichting geven.
• Verzorging: Was de vagina alleen met lauw water. Vermijd zeep, badschuim of geparfumeerde producten.
• Menstruatie: Menstruatieondergoed, cups of discs kunnen prettiger zijn dan tampons. Katoenen ondergoed vermindert irritatie.
• Glijmiddel bij seks: Probeer verschillende soorten om te ontdekken wat prettig aanvoelt.
• Communicatie: Bespreek wensen en grenzen met je partner. Een seksuoloog kan ondersteuning bieden bij blijvende problemen.

Veelgestelde vragen (FAQ)

1. Komt vaginale droogte alleen voor bij Sjögren?
   Nee, het kan ook optreden na de overgang of bij andere aandoeningen, maar het komt duidelijk vaker voor bij vrouwen met Sjögren.
   
   
2. Kan ik zwanger worden met Sjögren?
   Ja, maar laat je altijd goed begeleiden door je reumatoloog en gynaecoloog voor een veilig verloop.
   
   
3. Wat helpt tegen vaginale droogte bij Sjögren?
   Hydraterende gels of crèmes, geschikte glijmiddelen en een milde vaginale verzorging kunnen de klachten aanzienlijk verlichten.
   
   
4. Moet ik naar de dokter met deze klachten?
   Ja, bespreek je klachten altijd met je huisarts, reumatoloog of gynaecoloog. Er kan samen gekeken worden naar een passende aanpak.

Meer informatie en hulp

• NVSP – Brochure: Vaginale droogheid, seksuele dysfunctie en zwangerschap bij Sjögren.
• Thuisarts.nl – Informatie over vaginale droogheid.
• Raadpleeg een arts bij ernstige of terugkerende klachten.

Lees meer over: (chronische) vermoeidheid bij Sjögren en ontdek manieren om hiermee om te gaan.