Bisonspoor 3002 - B505 Bison Office Space, toren Berlin 4e etage 3605 LT Maarssen +31 346 - 556 376 Ma-Vr: 09:00 - 17:00 uur

Corona & Sjögren:

Update 03 mei 2021

AstraZenica.

Mag u er nu wel of niet voor kiezen AstraZeneca of andere vaccinaties te weigeren?

Het antwoord is eigenlijk kort en bondig: ja. U heeft in beginsel het recht om medicijnen te weigeren. Let wel: in beginsel. Dit recht om een medicijn te weigeren is een zeer zwaar recht gebaseerd op de Grondwet en het Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Daarin is de integriteit van het menselijk lichaam en het bijbehorend zelfbeschikkingsrecht opgenomen. Slechts in extreem uitzonderlijke gevallen mag de overheid medicatie verplichten. Een voorbeeld daarvan is als een psychiatrisch patiënt medicatie weigert en daardoor levensbedreigend voor zichzelf wordt.

Wat kan wel als u een zeer gevaarlijke infectieziekte (zoals Covid-19) heeft opgelopen?

U kunt verplicht worden om in isolatie op een afdeling van een ziekenhuis opgenomen te worden en aldaar in quarantaine worden gehouden. Dat kan uiteraard niet zomaar even, daaraan zijn hele strikte voorwaarden verbonden. Uitgangspunt daarbij is dat het een zeer gevaarlijke en makkelijk te verspreiden infectieziekte betreft en, bij quarantaine, als u behandeling weigert. Maar medicatie tegen uw wil toedienen is daarbij nog steeds niet toegestaan. Dit is geregeld in de Wet Publieke Gezondheid.

Heeft u de keuze om, ook als u (veel) jonger bent dan 60, het AstraZeneca vaccin te willen en moet de overheid of de arts dat dan ook aan u verstrekken?

Nee, die keuze heeft u niet. De overheid kan op grond van een wettelijke regeling voortvloeiende uit de Wet Publieke gezondheid, namelijk het Besluit Publieke Gezondheid, uitvoeringsbeslissingen nemen om medicijnen zoals AstraZeneca beperkt aan te bieden.

Dat heeft de overheid ook gedaan in de uitvoeringsrichtlijn Professionele standaard voor COVID-19-vaccinatie 2021. In die richtlijn is opgenomen dat het AstraZeneca vaccin alleen mag worden toegediend aan mensen die in 1960 of eerder geboren zijn. Deze regeling is er vanwege de schaarste van vaccins en om te kunnen bijsturen ingeval van de bijwerkingen zoals nu geconstateerd.

Uw arts, alle artsen, zijn gebonden aan deze regelingen, de algemene artsen-eed om altijd te moeten helpen als een persoon ziek is en die hulp als patiënt dat wenst gaat dus niet voor op deze overheidsregelingen. Het algemeen belang van de volksgezondheid gaat immers altijd voor op het individueel belang van gewenste behandeling.

Mag u met de arts of het ziekenhuis waar de arts werkt afspreken dat u hem of haar niet aansprakelijk stelt als u er voor kiest om toch en tegen de adviezen in het AstraZeneca vaccin te nemen?

Afspreken mag u het uiteraard, maar het heeft voor de arts geen enkel effect voor diens verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid. De Wet Geneeskundige behandeling geeft aan dat dergelijke afspraken niet rechtsgeldig kunnen worden gemaakt en dat dus de arts of het ziekenhuis waar de arts werkt altijd verantwoordelijk en aansprakelijk blijft. Dat geldt zowel tuchtrechtelijk als ook civielrechtelijk en strafrechtelijk.

Uw arts zal daarmee dus niet snel aan uw wens tot alsnog toediening van het AstraZeneca vaccin tegemoetkomen als u nog geen 60 jaar of ouder bent.

 


Update 15 april 2021

De ontwikkelingen rondom corona en de vaccinatieprogramma’s volgen elkaar in snel wisselend tempo op. Wat nu actueel is, kan een dag later alweer achterhaald zijn. Als NVSP begrijpen we dat het voor u, als onze leden, nog nauwelijks is te volgen. Meest actueel zijn de recente problemen rondom de vaccins van AstraZeneca en Janssen. Met deze update proberen wij antwoord te geven op de actuele vragen die we ontvangen via onze Facebookpagina, het telefoonteam en bij de belangenbehartiger.

Het streven van de overheid is dat iedereen vanaf 18 jaar begin juli 2021 minimaal 1coronaprik gehad kan hebben. De planning is afhankelijk van vele factoren en kan aan veranderingen onderhevig zijn. Voorbeelden daarvan zijn actueel de problemen rondom het AstraZeneca en het Janssen vaccin. Ook kunnen er nog problemen ontstaan bij de levering van vaccins, vanwege beschikbaarheid of door latere leveringen als afgesproken.

Ben ik als Sjögrenpatiënt een hoog risicopatiënt?

Als Sjögrenpatiënt behoort u (in principe) niet tot een medische hoog risicogroep waardoor u met voorrang gevaccineerd zou moeten worden.

A: Hoog Risico groepen:

Door de Rijksoverheid/RIVM is er een hoog risicolijst samengesteld, waardoor er wel recht op voorrang bestaat. Op deze lijst staan de onderstaande aandoeningen.

  • In de laatste 5 jaren vastgestelde hematologische maligniteit, hierbij is er sprake van het Non-Hodgkin syndroom en leukemie.
  • Ernstig nierfalen (dialyse of pre dyalise)
  • Een orgaan-, stamcel- of beenmergtransplantatie hebben ondergaan
  • Een ernstige aangeboren afweerstoornis hebben (primaire immuundeficiëntie)
  • Een neurologische aandoening hebben waardoor de ademhaling is aangetast
  • Morbide obesitas (BMI >40)
  • Het syndroom van Down

Is ervan bovenstaande geen sprake behoort u niet tot een medische hoog-risicogroep.

B. Medische risicogroepen

Naast de hoog-risicogroepen zijn er ook andere medische risicogroepen. Dit zijn de mensen die een medische indicatie hebben voor jaarlijkse griepvaccinatie door de huisarts. Zij hebben een risico om ernstig ziek te worden. Mogelijk behoort u als Sjögrenpatiënt wel tot deze groep. Een indicatie hiervoor kan zijn dat u jaarlijks wordt opgeroepen voor de griepprik. Als u twijfelt of u hiertoe behoort, neem dan contact op met uw huisarts.

Het gaat bij deze groep o.a. om mensen met: Afwijkingen en functiestoornissen van de luchtwegen en longen, een chronische stoornis van de hartfunctie, diabetes mellitus, chronische nierinsufficiëntie, een afweerstoornis of behandeling met medicijnen die de reacties van het afweersysteem onderdrukken (immunosuppressiva). Voorbeelden van dergelijke medicatie zijn b.v. Methotrexaat,, Imuran, Cellcept, Leflunomide, ciclosporine.

Daarnaast zijn er langzaam werkende antireumatica, dit zijn de zogenaamde DMARD’s. Enerzijds onderscheid men een groep middelen waarvan het werkingsmechanisme niet of niet exact bekend is, b.v. Plaquenil en sulfasalazine. Doordat deze middelen de werking van cytokinen te remmen, wordt verondersteld dat er specifieker in het ontstekingsproces kan worden ingegrepen. Anderzijds gaat het over de bovengenoemde immunosuppressiva.

Actuele studies die gaande zijn:

Sjögren expertisecentrum UMC Groningen:

Met een aanzienlijke financiële ondersteuning van de NVSP gaat het UMCG Groningen onderzoek doen naar Covid en de respons op de vaccinatie bij Sjögrenpatiënten. Patiënten met Sjögren maken zich zorgen. Deze

zorgen komen o.a. door veranderingen in het afweersysteem, zoals lymfopenie, immunosuppressiva gebruik en eventuele orgaanbetrokkenheid (bijv. longen, nieren). In deze studie wil het UMCG de veiligheid en effectiviteit van coronavaccinatie onderzoeken in deze kwetsbare patiëntengroep. Het primaire doel van de studie is het meten van de hoeveelheid antistoffen die patiënten met Sjögren aanmaken na coronavaccinatie ten opzichte van gezonde personen. Daarnaast richt het onderzoek zich op het optreden van bijwerkingen van het vaccin en mogelijke effecten op de ziekteactiviteit (monitoren). Ook zal de bescherming tegen COVID-19 gedurende een jaar na vaccinatie worden onderzocht.

Sanquin:

Patiënten met auto-immuunziekten, zoals reuma, multiple sclerose en IBD (chronische darmontsteking), maken ongewenste afweer tegen lichaamseigen eiwitten en cellen. Deze patiënten gebruiken ontstekingsremmers om hun ziekte tegen te gaan. Voor hun bescherming tegen ziekteverwekkers is het cruciaal dat onderzocht wordt of zij bij een vaccin wel voldoende afweer maken terwijl ze die medicijnen gebruiken. Er wordt nu bij Sanquin onderzoek gedaan om alle aspecten van het afweersysteem in kaart te brengen. De eerste resultaten van het onderzoek worden in juli 2021 verwacht.

Sjögren en Immuun trombocyten penie (ITP)

ITP is een aandoening waarbij je immuunsysteem om de een of andere reden van slag is en daardoor worden je bloedplaatjes (trombocyten) versneld afgebroken. Omdat bij de vaccins van AstraZeneca en Janssen er soms sprake is van trombose met een verlaagd aantal bloedplaatjes kunnen injecties met deze vaccins mogelijk bijwerkingen hebben. Bij Sjögrenpatiënten kan ITP ook voorkomen en mocht u daarover vragen hebben richt deze dan aan uw huisarts of hematoloog.

Wanneer word ik gevaccineerd?

U krijgt een uitnodiging van het RIVM om een afspraak te maken voor vaccinatie tegen corona. Het RIVM stuurt u een brief waarin staat hoe u een afspraak maakt voor de vaccinatie. Uitnodigingen worden verstuurd op basis van het geboortejaar. De oudste mensen zijn dus het eerst aan de beurt. U wordt gevaccineerd tegen corona met de actueel beschikbare vaccins van BioNtech/Pfizer, Moderna, AstraZeneca of Janssen. U wordt geïnformeerd over welk vaccin u krijgt. Momenteel wordt de leeftijdsgroep 60-64 jaar opgeroepen. De hele leeftijdsgroep 65-69 jaar is bij het vaccinatiebeleid “vergeten” en krijgt nu waarschijnlijk eind april, begin mei een oproep voor de eerste vaccinatie waardoor de vaccinatie van deze groep alsnog medio mei, begin juni gevaccineerd kan worden.

U kunt niet zelf kiezen welke prik u krijgt. De overheid beslist dit. De prikken zijn overigens gratis. Er is nog onderzoek gaande over wat het oplevert wanneer de tweede vaccinatie wordt uitgesteld. Nu zitten er nog vier tot zes weken tussen de eerste en de tweede prik van Pfizer en Moderna. De gezondheidsraad heeft geadviseerd dat dit mogelijk ook na twaalf weken kan.

Vaccinatie met AstraZeneca.

De Gezondheidsraad heeft op 8 april 2021 het kabinet geadviseerd om personen die geboren zijn in 1961 of later niet meer te vaccineren met AstraZeneca vanwege mogelijke ernstige bijwerkingen. Deze maatregel heeft geen gevolgen voor personen die geboren zijn voor 1960 of eerder.

Bijwerkingen van het AstraZeneca vaccin

De bijwerkingen van AstraZeneca zijn mild en verdwijnen ook weer snel (binnen 2 of 3 dagen). De bijwerkingen zijn vergelijkbaar met die van veel andere vaccinaties, zoals de griepprik. Ook opgezette lymfklieren, misselijkheid en overgeven komen voor. Zeer zeldzame bijwerkingen van ernstige trombose met een laag aantal bloedplaatjes (trombocyten). Het is heel belangrijk dat zorgverleners en mensen die gevaccineerd zijn, letten op de volgende klachten. Deze passen bij de zeer zeldzame bijwerkingen van ernstige trombose met een laag aantal bloedplaatjes. Het is belangrijk om direct medische hulp in te schakelen als u deze klachten krijgt na vaccinatie met AstraZeneca:

  • kortademigheid;
  • pijn op de borst of in de buik;
  • zwelling of kou in arm of been;
  • ernstige of verergerende hoofdpijn of wazig zicht;
  • aanhoudende bloeding;
  • meerdere kleine blauwe plekken, rode of paarse plekjes, of bloedblaren onder de huid.

Deze klachten treden meestal op binnen twee weken.

Janssen vaccin:

In de Verenigde Staten is recent ook een zeldzame variant van trombose vastgesteld bij zes jonge vrouwen die het Janssen vaccin kregen toegediend. Om die reden adviseerde de Amerikaanse toezichthouder FDA dinsdag om inenting met dit vaccin nu tijdelijk stop te zetten. De uitrol in Europa, die net in gang was gezet, wordt daarom ook in Nederland gepauzeerd.

Bijsluiters AstraZeneca en Janssen:

Mocht u daarin zijn geïnteresseerd kunt u de bijsluiter en een verdere uitleg over het Astra Zenica maar ook over het Janssen vaccin vinden op de website van het College Beoordeling Geneesmiddelen, CBG-Meb.nl.

Zwangerschap: Op dit moment adviseert het RIVM om u eerst na de zwangerschap te laten vaccineren tegen het coronavirus.

Wat is het verschil tussen de prikken van Pfizer/BioNtech en Moderna en AstraZeneca en Janssen?

Pfizer/BioNtech en Moderna:

  • Dit zijn prikken met een klein stukje RNA van het coronavirus erin.
  • In RNA-vaccins zit geen dood of zwak virus(deeltje).
  • In de prik zitten hele kleine stukjes erfelijk materiaal van een klein deel van de buitenkant van het coronavirus. Die stukjes heten RNA. U heeft in alle cellen in uw lichaam ook RNA. Met RNA kan uw lichaam eiwitten maken die nodig zijn om te leven. RNA is dus geen dood of zwak virus.
  • Het RNA in de prik zorgt ervoor dat cellen in uw lichaam ook eiwitten gaan maken die lijken op de buitenkant van het coronavirus. Er ontstaan dan cellen die aan de buitenkant lijken op het coronavirus. Deze cellen kunnen u niet ziek maken. Uw lichaam wil deze cellen wel meteen opruimen en gaat afweerstoffen maken tegen het coronavirus.
  • Het RNA uit de prik verdwijnt vanzelf uit uw lichaam, binnen een paar dagen.
  • Komt het coronavirus later in uw lichaam, dan herkennen de afweerstoffen het virus.

AstraZeneca en Janssen:

  • In deze prikken zit een verkoudheidsvirus met een stukje van het coronavirus. Het kan mensen niet ziek of verkouden maken.
  • Als het stukje coronavirus via de prik in uw lichaam komt, gaat uw lichaam afweerstoffen maken tegen het coronavirus.
  • Komt het coronavirus later in uw lichaam, dan herkennen de afweerstoffen het virus. Uw lichaam kan dan sneller en beter nog meer afweerstoffen maken en het coronavirus snel doden en opruimen.
  • Het verkoudheidsvirus met het stukje coronavirus kan niet overleven in uw lichaam. Uw lichaam ruimt het in een paar dagen op.

De vaccins van AstraZeneca en Janssen kunnen echter in hele zeldzame gevallen trombose en embolie veroorzaken in combinatie met een tekort aan bloedplaatjes. Hoe zeldzaam de bijwerking precies is weet men nog niet. Het Europees geneesmiddelenbureau EMA schat de kans bij AstraZeneca op ongeveer 1 op 100.000 of kleiner, bij het Janssen vaccin 1 op de 1.000.000. Volgens het EMA zijn de voordelen nog steeds groter dan de risico’s, maar staat de veiligheid voorop.

Disclaimer:

De bovengenoemde tekst is met de grootst mogelijke zorg samengesteld met gebruikmaking van betrouwbare bronnen. Het kan echter voorkomen dat gepubliceerde informatie niet (meer) juist of actueel is. Daarom kunnen geen rechten worden ontleend aan deze publicaties wn wordt iedere aansprakelijkheid hiervoor uitgesloten.




Delen op social media?
Leden Nieuwsbrief:

Abonneren op Het Kleine Ogenblikje.

Ja, ik blijf als lid van de vereniging graag op de hoogte van alles rondom NVSP via Het Kleine Ogenblikje.