---
title: "Sjögren expertisecentra in Nederland: waar kun je terecht? | NVSP"
description: "In Nederland zijn drie expertisecentra voor de ziekte van Sjögren: in Groningen, Rotterdam en Utrecht. Lees wanneer verwijzing nodig is en hoe ARCH werkt."
url: "https://www.nvsp.nl/over-sjogren/sjogren-expertisecentra"
date: "2026-06-25T00:24:14+00:00"
language: "nl-NL"
--- [](https://www.facebook.com/www.nvsp.nl "Facebook") [](https://www.facebook.com/groups/327294557710239 "Sjögren in het dagelijkse leven") [](https://www.youtube.com/@nvsp/videos "YouTube") [](https://www.instagram.com/nvspinsta "Instagram") [](https://www.threads.net/@nvspinsta "Threads") [](https://bsky.app/profile/sjogren-nvsp.bsky.social "Bluesky") [](https://www.linkedin.com/in/nationale-vereniging-sj%C3%B6grenpati%C3%ABnten-b20b83209/ "LinkedIn") [ NVSP Ledenlogin ](#) ##### NVSP Ledenlogin Beveiligde verbinding (HTTPS) -
- Ledennummer Postcode Nederlandse postcode (1234 AB), internationale postcodes toegestaan Gebruikersnaam Wachtwoord Gebruik uw Joomla beheerders inloggegevens. [ ![Nationale vereniging Sjogrenpatienten](https://www.nvsp.nl/images/favicon/40-jarige-logo-nvsp.webp) ![Nationale vereniging Sjogrenpatienten](https://www.nvsp.nl/images/favicon/favicon-96x96.png) ](https://www.nvsp.nl/) [Doneer](https://www.nvsp.nl/doneer) Zoeken [ ![Nationale vereniging Sjogrenpatienten](https://www.nvsp.nl/images/favicon/favicon-96x96.png) ![Nationale vereniging Sjogrenpatienten](https://www.nvsp.nl/images/favicon/favicon-96x96.png) ](https://www.nvsp.nl/) - U bevindt zich hier:
- [Homepage](https://www.nvsp.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=1&Itemid=101)
- [Over Sjögren](https://www.nvsp.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=207&Itemid=107)
- Sjögren Expertisecentra # Sjögren Expertisecentra NVSP Leestijd: 5 minuten Laatst bijgewerkt: 22 april 2026 ## Expertisecentra voor de ziekte van Sjögren in Nederland In Nederland zijn drie **Sjögren expertisecentra** waar artsen met veel ervaring samenwerken. De **ziekte van Sjögren** kan verschillende klachten geven en meerdere organen beïnvloeden, waardoor vaak meerdere medisch specialisten betrokken zijn bij de zorg. Deze centra bevinden zich in academische ziekenhuizen. - **Sjögren Expertisecentrum UMC Groningen** Website: <https://www.sjogrenexpertisecentrum.nl/>

- **Expertisecentrum voor Sjögren Erasmus MC**
    Website: <https://www.erasmusmc.nl/nl-nl/patientenzorg/centra/sjogren> - **Centrum voor Immuunziekten UMC Utrecht** Website: <https://www.umcutrecht.nl/nl/centrum/centrum-voor-immuunziekten>

Een **expertisecentrum** is een ziekenhuisafdeling met veel kennis over een specifieke ziekte. Artsen werken er samen om:

- een **juiste diagnose** te stellen
- de **beste behandeling** te bepalen
- **wetenschappelijk onderzoek** te doen

## Samenwerking tussen specialisten

Omdat Sjögren verschillende delen van het lichaam kan beïnvloeden, werken in een expertisecentrum meerdere specialismen samen, zoals:

- **Reumatologie** – behandeling van gewrichts- en bindweefselziekten
- **Klinische immunologie** – ziekten van het immuunsysteem
- **Oogheelkunde** – onderzoek naar droge ogen
- **Mondziekten, kaak- en aangezichtschirurgie** – onderzoek van mond en speekselklieren
- **Hematologie** – onderzoek naar bloedziekten
- **Pathologie** – laboratoriumonderzoek van weefsel

## Behandeling buiten een expertisecentrum

Niet iedere patiënt met de ziekte van Sjögren hoeft behandeld te worden in een expertisecentrum. Veel reumatologen (specialisten in gewrichten en het afweersysteem) en andere artsen in regionale ziekenhuizen hebben ook ervaring met deze ziekte.

Belangrijk is dat:

- de arts ervaring heeft met Sjögren
- er goede samenwerking is tussen verschillende specialisten

## Overleg met een expertisecentrum

Bij twijfel over de diagnose of behandeling kan een arts advies vragen aan een expertisecentrum. Dit kan via het ARCH-platform.

ARCH (Autoimmune Research and Collaboration Hub) is een landelijk netwerk waarin zorgverleners samenwerken en kennis delen over auto-immuunziekten. Het doel is om de zorg te verbeteren en expertise voor iedereen toegankelijk te maken.

👉 Meer informatie: [Bezoek de ARCH-website](https://www.arch.nl/)

Via ARCH kunnen artsen:

- advies vragen aan experts
- gebruikmaken van actuele kennis en richtlijnen
- samenwerken met expertisecentra

Hierdoor kan vaak zorg dicht bij huis worden gegeven, met ondersteuning van specialistische kennis.

### Veelgestelde vragen (FAQ)

1. **Wat is een expertisecentrum voor Sjögren?**
    Een expertisecentrum is een ziekenhuis waar veel kennis aanwezig is over een specifieke ziekte. Verschillende specialisten werken er samen om patiënten te onderzoeken en te behandelen.
2. **Hoeveel expertisecentra voor Sjögren zijn er in Nederland?**
    Er zijn drie erkende centra: in Groningen, Rotterdam en Utrecht.
3. **Moet iedere patiënt naar een expertisecentrum?**
    Nee. Soms wordt alleen de diagnose in een expertisecentrum gesteld. Daarna kan de behandeling plaatsvinden in een ziekenhuis dichter bij huis.
4. **Welke artsen zijn betrokken bij de zorg?**
    Onder andere reumatologen, klinisch immunologen, oogartsen, kaakchirurgen, hematologen en pathologen.
5. **Kan ik deelnemen aan onderzoek?**
    Ja, in sommige expertisecentra lopen klinische studies. Deelname is vrijwillig en je krijgt hierover duidelijke uitleg.
6. **Moet ik altijd naar een expertisecentrum voor Sjögren?**
    Nee, veel patiënten kunnen goed behandeld worden in een regionaal ziekenhuis, als de arts ervaring heeft en er goede samenwerking is.
7. **Wanneer wordt een expertisecentrum ingeschakeld?**
    Bij twijfel over de diagnose, bij complexe klachten of als de behandeling niet goed werkt.
8. **Wat is ARCH precies?**
    ARCH is een landelijk samenwerkingsplatform voor auto-immuunziekten. Artsen kunnen hier kennis delen en advies vragen aan experts.
9. **Wat betekent ARCH voor mij als patiënt?**
    Je kunt vaak dicht bij huis behandeld worden, terwijl je arts gebruikmaakt van kennis van gespecialiseerde centra.
10. **Kan ik zelf contact opnemen met ARCH?**
    Meestal niet direct. Je behandelend arts gebruikt ARCH om advies te vragen.

### Bronnen

- [Sjögren Expertisecentrum UMC Groningen ](https://www.sjogrenexpertisecentrum.nl/)
- [Erasmus MC – Expertisecentrum voor Sjögren ](https://www.erasmusmc.nl/nl-nl/patientenzorg/centra/sjogren)
- [UMC Utrecht – Centrum voor Immuunziekten](https://www.umcutrecht.nl/nl/ziekte/syndroom-van-sjogren)
- [Nederlandse richtlijnen voor de behandeling van Sjögren](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/nederlandse-richtlijn-sjogren)
- [ARCH officiële website](https://www.arch.nl/voor-patienten/)

---

  Over deze pagina

 Dit artikel is samengesteld door de **Nationale Vereniging Sjögrenpatiënten (NVSP)**.

 Waar nodig is de medische inhoud gevalideerd door de [Medische Adviescommissie (MAC)](https://www.nvsp.nl/over-ons/medische-adviescommissie).

 De NVSP geeft nooit persoonlijk medisch advies. De informatie op deze website is algemeen van aard en vervangt geen consult bij uw arts of behandelaar.

 [ ![ReumaNederland — samenwerkingspartner NVSP](https://www.nvsp.nl/images/nvsp/logo/Samenwerking-Reuma-Nederland.webp) ](https://www.reumanederland.nl) | Ook aangesloten bij [Ieder(in)](https://www.iederin.nl) | [Patiëntenfederatie Nederland](https://www.patientenfederatie.nl) | [Sjögren Europe](https://www.sjogreneurope.org/)

### NVSP

 Nationale Vereniging Sjögrenpatiënten Bisonspoor 3002 - B505 3605 LT Maarssen Ma–Don: 10:00 t/m 12:00 uur [+31 346 - 556 376](tel:+31346556376) [E-mail ons](#) [Route naar de NVSP](https://www.google.com/maps/place/Nationale+Vereniging+Sj%C3%B6grenpati%C3%ABnten/@52.1346403,5.0277478,17z) RSIN/ANBI: 806299459 KvK: 40480667 [ANBI-instelling](https://www.nvsp.nl/over-ons/anbi)

### Sjögren

 [Over Sjögren — overzicht](https://www.nvsp.nl/over-sjogren) [De ziekte van Sjögren](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/wat-is-sjogren) [Symptomen en ziektebeeld](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/sjogren-symptomen-ziektebeeld) [Diagnose stellen](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/sjogren-diagnose) [Behandeling](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/behandeling-en-klachten/sjogren-behandeling) [Leven met Sjögren](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/dagelijks-leven-met-sjogren) [Expertisecentra](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/sjogren-expertisecentra)

 [Veelgestelde vragen](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/sjogren-veelgestelde-vragen) [Non-Sjögren Sicca](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/non-sjogren-sicca) [Voor zorgprofessionals](https://www.nvsp.nl/zorgprofessionals)

### Over de NVSP

 [Word lid](https://www.nvsp.nl/word-lid) [Doneer aan de NVSP](https://www.nvsp.nl/doneer) [Vrijwilliger worden](https://www.nvsp.nl/over-ons/vrijwilliger-worden-bij-de-nvsp)---

 [Lotgenoten](https://www.nvsp.nl/lotgenoten) [Belangenbehartiging](https://www.nvsp.nl/belangenbehartiging) [Actueel nieuws](https://www.nvsp.nl/actueel/actueel-nieuws) [Agenda bijeenkomsten](https://www.nvsp.nl/actueel/agenda) [Contact](https://www.nvsp.nl/contact)

### Volg de NVSP

Volg ons op sociale media voor nieuws, tips en lotgenotencontact.

 [  ](https://www.facebook.com/www.nvsp.nl "Facebook NVSP") [  ](https://www.facebook.com/groups/327294557710239 "Sjögren in het dagelijkse leven") [  ](https://www.instagram.com/nvspinsta "Instagram NVSP")  [ ](https://www.threads.net/@nvspinsta "Threads NVSP")  [  ](https://bsky.app/profile/sjogren-nvsp.bsky.social "Bluesky NVSP") [  ](https://www.youtube.com/@nvsp/videos "YouTube NVSP") [  ](https://www.linkedin.com/in/nationale-vereniging-sj%C3%B6grenpati%C3%ABnten-b20b83209/ "LinkedIn NVSP")

---

 Website gebouwd met [Astroid Framework](https://astroidframe.work/)

### NVSP Nieuwsbrief

  Naam

  Ik ga akkoord met het [privacybeleid](https://www.nvsp.nl/privacybeleid)

 © 1986–2026 Nationale Vereniging Sjögrenpatiënten- [Privacybeleid](https://www.nvsp.nl/privacybeleid)
- [Cookiebeleid](https://www.nvsp.nl/cookiebeleid)
- [Voorwaarden](https://www.nvsp.nl/gebruiksvoorwaarden)
- [Disclaimer](https://www.nvsp.nl/disclaimer)
- [Colofon](https://www.nvsp.nl/colofon)
- [Sitemap](https://www.nvsp.nl/html-sitemap)
- [  Zorgprofessionals   ](https://www.nvsp.nl/zorgprofessionals)
- [  Contact  ](https://www.nvsp.nl/contact)

 Zoeken

- [    ](https://www.nvsp.nl/ "Sjögren vereniging")
- [  Over Sjögren  ](https://www.nvsp.nl/over-sjogren)
- [  Lotgenoten  ](https://www.nvsp.nl/lotgenoten)
- [  Belangenbehartiging  ](https://www.nvsp.nl/belangenbehartiging)
- [  Actueel  ](#)

    - [  Actueel nieuws  ](https://www.nvsp.nl/actueel/actueel-nieuws)
    - [  Agenda bijeenkomsten   ](https://www.nvsp.nl/actueel/agenda)
    - [  NVSP Nieuwsbrief  ](https://www.nvsp.nl/actueel/nvsp-nieuwsbrief?template_type=nieuwsflits)
- [  Over ons  ](#)

    - [  Onze Vereniging  ](https://www.nvsp.nl/over-ons/de-vereniging)
    - [  Bestuur &amp; Organisatie  ](https://www.nvsp.nl/over-ons/ons-bestuur)
    - [  Algemene Ledenvergadering  ](https://www.nvsp.nl/over-ons/algemene-ledenvergadering)
    - [  Medische Adviescommissie  ](https://www.nvsp.nl/over-ons/medische-adviescommissie)
    - [  Klachtenprocedure NVSP  ](https://www.nvsp.nl/over-ons/klachtenprocedure)
    - [  NVSP Sponsors  ](https://www.nvsp.nl/over-ons/sponsors)
    - [  Vrijwilliger worden bij de NVSP?  ](https://www.nvsp.nl/over-ons/vrijwilliger-worden-bij-de-nvsp)
    - [  ANBI  ](https://www.nvsp.nl/over-ons/anbi)
- [  Winkel  ](https://winkel.nvsp.nl/)

     **🍪 Cookies**Deze website gebruikt cookies om goed te functioneren, het gebruik van de website te meten en mensen met de ziekte van Sjögren te informeren over onze informatie en activiteiten.

Functionele cookies zijn noodzakelijk voor een goede werking van de website en onthouden jouw voorkeuren.

Met behulp van Google Analytics krijgen wij inzicht in het gebruik van de website, zodat we deze kunnen verbeteren. Via Google Grants kunnen we mensen die op zoek zijn naar informatie over Sjögren beter bereiken.

Wij verkopen jouw gegevens nooit en delen deze uitsluitend met Google Analytics en Google Grants voor de hierboven genoemde doeleinden.

Je kunt jouw cookievoorkeuren op elk moment aanpassen via de cookieknop linksonder op de website.

Weigeren heeft geen gevolgen voor jouw gebruik van de website.

 [Lees onze privacyverklaring](https://www.nvsp.nl/privacybeleid) [Lees ons cookiebeleid](https://www.nvsp.nl/cookiebeleid)

##  Cookie-instellingen

 Kies hieronder welke cookies je wilt toestaan. Je kunt je keuze op elk moment aanpassen via de cookieknop linksonder op de website.

    Noodzakelijk   Altijd aan

  Meer informatieNoodzakelijke cookies zijn vereist voor het correct functioneren van de website. Ze kunnen niet worden uitgeschakeld.

 Cookies op deze websiteCookies op deze website
| Naam | Aanbieder | Doel | Bewaartermijn |
|---|---|---|---|
| `cookieconsent_status` | Cookie consent systeem | Legacy cookie: slaat de cookievoorkeur van de bezoeker op in oudere implementaties. | 1 jaar |
| `joomla_session` | Joomla | Beheert de inlogstatus van de bezoeker. De precieze naam is installatie-afhankelijk. | Sessie |
| `nvsp_consent` | NVSP Cookie | Onthouden van jouw cookievoorkeuren | 1 jaar |

   Functioneel

  Meer informatieFunctionele cookies onthouden uw voorkeuren, zoals taalinstellingen, zodat de website beter werkt voor u.

 Cookies op deze websiteCookies op deze website
| Naam | Aanbieder | Doel | Bewaartermijn |
|---|---|---|---|
| `userColorScheme` | Astroid Framework | Onthoudt donker/licht modus voorkeur | Sessie |

   Analytisch

  Meer informatieAnalytische cookies helpen ons anoniem te meten hoe bezoekers de website gebruiken, zodat we de inhoud en navigatie kunnen verbeteren.

 Cookies op deze websiteCookies op deze website
| Naam | Aanbieder | Doel | Bewaartermijn |
|---|---|---|---|
| `_ga` | Google Analytics | Unieke identifier om gebruikers te onderscheiden en sessies bij te houden in Google Analytics. | 2 jaar |
| `_ga_` | Google Analytics 4 | Slaat sessie- en campagnegegevens op voor Google Analytics 4. | 2 jaar |
| `_gat` | Google Analytics | Beperkt het aantal verzoeken aan de Google Analytics servers (request throttling). | 1 minuut |
| `_gid` | Google Analytics | Identificeert gebruikers gedurende 24 uur voor Google Analytics dagstatistieken. | 24 uur |

 ![NVSP 40 Jaar Logo](https://www.nvsp.nl/media/plg_system_sloganhunt/images/badge_40jaar.webp)

# 40 Jaar NVSP!

Vier met ons mee en doe mee aan de letterzoektocht!

 [Doe mee!](https://www.nvsp.nl/40-jaar-actie)

  [ Al geregistreerd? Klik hier ](#)

   Vul je unieke code in (staat in je welkomst email)

## Schema

```json
{ "@context": "https://schema.org", "@type": "BreadcrumbList", "itemListElement": [ { "@type": "ListItem", "position": 1, "name": "startpagina ", "item": "https://www.nvsp.nl" }, { "@type": "ListItem", "position": 2, "name": "Over Sjögren", "item": "https://www.nvsp.nl/over-sjogren" }, { "@type": "ListItem", "position": 3, "name": "Sjögren Expertisecentra", "item": "https://www.nvsp.nl/over-sjogren/sjogren-expertisecentra" } ] }
```

```json
{ "@context": "https://schema.org", "@type": "Article", "mainEntityOfPage": { "@type": "WebPage", "@id": "https://www.nvsp.nl/over-sjogren/sjogren-expertisecentra" }, "headline": "Sjögren Expertisecentra", "description": "Expertisecentra voor de ziekte van Sjögren in Nederland&nbsp; In Nederland zijn drie Sjögren expertisecentra waar artsen met veel ervaring samenwerken. De ziekte van Sjögren kan verschillende klachten geven en meerdere organen beïnvloeden, waardoor vaak meerdere medisch specialisten betrokken zijn bij de zorg. Deze centra bevinden zich in academische ziekenhuizen. Sjögren Expertisecentrum UMC Groningen&nbsp;Website:&nbsp;https://www.sjogrenexpertisecentrum.nl/&nbsp; Expertisecentrum voor Sjögren Erasmus MC&nbsp;Website:&nbsp;https://www.erasmusmc.nl/nl-nl/patientenzorg/centra/sjogren&nbsp; Centrum voor Immuunziekten UMC Utrecht&nbsp;Website:&nbsp;https://www.umcutrecht.nl/nl/centrum/centrum-voor-immuunziekten&nbsp; Een&nbsp;expertisecentrum&nbsp;is een ziekenhuisafdeling met veel kennis over een specifieke ziekte. Artsen werken er samen om:&nbsp; een&nbsp;juiste diagnose&nbsp;te stellen&nbsp; de&nbsp;beste behandeling&nbsp;te bepalen&nbsp; wetenschappelijk&nbsp;onderzoek&nbsp;te doen&nbsp; Samenwerking tussen specialisten&nbsp; Omdat Sjögren verschillende delen van het lichaam kan beïnvloeden, werken in een expertisecentrum meerdere specialismen samen, zoals:&nbsp; Reumatologie&nbsp;– behandeling van gewrichts- en bindweefselziekten&nbsp; Klinische immunologie&nbsp;– ziekten van het immuunsysteem&nbsp; Oogheelkunde&nbsp;– onderzoek naar droge ogen&nbsp; Mondziekten, kaak- en aangezichtschirurgie&nbsp;– onderzoek van mond en speekselklieren&nbsp; Hematologie&nbsp;– onderzoek naar bloedziekten&nbsp; Pathologie&nbsp;– laboratoriumonderzoek van weefsel&nbsp; Behandeling buiten een expertisecentrum&nbsp; Niet iedere patiënt met de ziekte van Sjögren hoeft behandeld te worden in een expertisecentrum. Veel reumatologen (specialisten in gewrichten en het afweersysteem) en andere artsen in regionale ziekenhuizen hebben ook ervaring met deze ziekte.&nbsp; Belangrijk is dat:&nbsp; de&nbsp;arts ervaring heeft met Sjögren&nbsp; er&nbsp;goede samenwerking is tussen verschillende specialisten&nbsp; Overleg met een expertisecentrum&nbsp; Bij twijfel over de diagnose of behandeling kan een arts advies vragen aan een expertisecentrum. Dit kan via het ARCH-platform.&nbsp; ARCH (Autoimmune&nbsp;Research and&nbsp;Collaboration&nbsp;Hub) is een landelijk netwerk waarin zorgverleners samenwerken en kennis delen over auto-immuunziekten. Het doel is om de zorg te verbeteren en expertise voor iedereen toegankelijk te maken.&nbsp;&nbsp; 👉 Meer informatie:&nbsp;Bezoek de ARCH-website&nbsp; Via ARCH kunnen artsen:&nbsp; advies&nbsp;vragen aan experts&nbsp; gebruikmaken&nbsp;van actuele kennis en richtlijnen&nbsp; samenwerken&nbsp;met expertisecentra&nbsp; Hierdoor kan vaak zorg dicht bij huis worden gegeven, met ondersteuning van specialistische kennis.&nbsp; Veelgestelde vragen (FAQ)&nbsp; Wat is een expertisecentrum voor Sjögren?&nbsp;Een expertisecentrum is een ziekenhuis waar veel kennis aanwezig is over een specifieke ziekte. Verschillende specialisten werken er samen om patiënten te onderzoeken en te behandelen.&nbsp; Hoeveel expertisecentra voor Sjögren zijn er in Nederland?&nbsp;Er zijn drie erkende centra: in Groningen, Rotterdam en Utrecht.&nbsp; Moet iedere patiënt naar een expertisecentrum?&nbsp;Nee. Soms wordt alleen de diagnose in een expertisecentrum gesteld. Daarna kan de behandeling plaatsvinden in een ziekenhuis dichter bij huis.&nbsp; Welke artsen zijn betrokken bij de zorg?&nbsp;Onder andere reumatologen, klinisch immunologen, oogartsen, kaakchirurgen, hematologen en pathologen.&nbsp; Kan ik deelnemen aan onderzoek?&nbsp;Ja, in sommige expertisecentra lopen klinische studies. Deelname is vrijwillig en je krijgt hierover duidelijke uitleg.&nbsp; Moet ik altijd naar een expertisecentrum voor Sjögren?&nbsp;Nee, veel patiënten kunnen goed behandeld worden in een regionaal ziekenhuis, als de arts ervaring heeft en er goede samenwerking is.&nbsp; Wanneer wordt een expertisecentrum ingeschakeld?&nbsp;Bij twijfel over de diagnose, bij complexe klachten of als de behandeling niet goed werkt.&nbsp; Wat is ARCH precies?&nbsp;ARCH is een landelijk samenwerkingsplatform voor auto-immuunziekten. Artsen kunnen hier kennis delen en advies vragen aan experts.&nbsp; Wat betekent ARCH voor mij als patiënt?&nbsp;Je kunt vaak dicht bij huis behandeld worden, terwijl je arts gebruikmaakt van kennis van gespecialiseerde centra.&nbsp; Kan ik zelf contact opnemen met ARCH?&nbsp;Meestal niet direct. Je behandelend arts gebruikt ARCH om advies te vragen.&nbsp; Bronnen&nbsp; Sjögren Expertisecentrum UMC Groningen&nbsp; Erasmus MC – Expertisecentrum voor Sjögren&nbsp; UMC Utrecht – Centrum voor Immuunziekten&nbsp; Nederlandse richtlijnen voor de behandeling van Sjögren&nbsp; ARCH officiële website&nbsp; {loadmoduleid 201} &nbsp;", "image": { "@type": "ImageObject", "url": "https://www.nvsp.nl/" }, "publisher": { "@type": "Organization", "name": "Nationale vereniging Sjögrenpatiënten", "logo": { "@type": "ImageObject", "url": "https://www.nvsp.nl/images/favicon/favicon-96x96.png" } }, "author": { "@type": "Person", "name": "NVSP", "url": "https://www.nvsp.nl/over-sjogren/sjogren-expertisecentra" }, "datePublished": "2026-03-09T06:18:02+01:00", "dateCreated": "2026-03-09T06:18:02+01:00", "dateModified": "2026-04-22T17:27:55+02:00" }
```