--- title: "Diagnose ziekte van Sjögren: hoe wordt het vastgesteld? | NVSP" description: "Hoe wordt de ziekte van Sjögren vastgesteld? Lees welke onderzoeken er nodig zijn, wat een lipbiopt is en hoe de ACR-EULAR diagnosecriteria werken." url: "https://www.nvsp.nl/over-sjogren/sjogren-diagnose?sa=X&ved=2ahUKEwjO1_D8kPqUAxVy6ckDHdd3PBgQwgUoBXoECBkQFg" date: "2026-06-12T02:38:41+00:00" language: "nl-NL" --- [](https://www.facebook.com/www.nvsp.nl "Facebook") [](https://www.facebook.com/groups/327294557710239 "Sjögren in het dagelijkse leven") [](https://www.youtube.com/@nvsp/videos "YouTube") [](https://www.instagram.com/nvspinsta "Instagram") [](https://www.threads.net/@nvspinsta "Threads") [](https://bsky.app/profile/sjogren-nvsp.bsky.social "Bluesky") [](https://www.linkedin.com/in/nationale-vereniging-sj%C3%B6grenpati%C3%ABnten-b20b83209/ "LinkedIn") [ NVSP Ledenlogin ](#) ##### NVSP Ledenlogin Beveiligde verbinding (HTTPS) - - Ledennummer Postcode Nederlandse postcode (1234 AB), internationale postcodes toegestaan Gebruikersnaam Wachtwoord Gebruik uw Joomla beheerders inloggegevens. [ ![Nationale vereniging Sjogrenpatienten](https://www.nvsp.nl/images/favicon/40-jarige-logo-nvsp.webp) ![Nationale vereniging Sjogrenpatienten](https://www.nvsp.nl/images/favicon/favicon-96x96.png) ](https://www.nvsp.nl/) [Doneer](https://www.nvsp.nl/doneer) Zoeken [ ![Nationale vereniging Sjogrenpatienten](https://www.nvsp.nl/images/favicon/favicon-96x96.png) ![Nationale vereniging Sjogrenpatienten](https://www.nvsp.nl/images/favicon/favicon-96x96.png) ](https://www.nvsp.nl/) - U bevindt zich hier: - [Homepage](https://www.nvsp.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=1&Itemid=101) - [Over Sjögren](https://www.nvsp.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=207&Itemid=107) - Diagnose van Sjögren # Diagnose van Sjögren: hoe wordt het vastgesteld? NVSP Leestijd: 5 minuten Laatst bijgewerkt: 22 april 2026 ## Diagnose van de ziekte van Sjögren Voor een betrouwbare diagnose van de ziekte van Sjögren is een combinatie van onderzoeken nodig. Elk onderzoek brengt een ander aspect van de ziekte in beeld: antistoffen in het bloed, schade aan klieren, afgenomen functie of ontsteking in weefsel. ## Welke onderzoeken zijn er nodig? ### 1. Bloedonderzoek Artsen kijken naar: - Ontstekingswaarden (zoals BSE of CRP) - Afwijkingen in het bloedbeeld (bijv. een laag aantal witte bloedcellen) - Auto-antistoffen, vooral: - anti-SSA (Ro) - anti-SSB (La) Niet alle patiënten hebben deze antistoffen. Bij afwezigheid kan ander aanvullend onderzoek (zoals een biopt) extra belangrijk zijn. ### 2. Onderzoek van ogen en speekselklieren - **Schirmertest**: meet de traanproductie. - **Kleurstoftesten** (zoals fluoresceïne of lissaminegroen): laten kleine beschadigingen op het oogoppervlak zien. - **Speekselafname**: de hoeveelheid speeksel die je produceert in een paar minuten wordt gemeten. Minder dan 0,1 ml per minuut wijst op ernstige droogte. ### 3. Weefselonderzoek (biopsie) #### Lipbiopt (kleine speekselklieren) - lipbiopt - Klein deel van de speekselklieren uit de binnenkant van de onderlip worden verwijderd. - Onder de microscoop wordt gekeken of er ontstekingshaarden (foci) aanwezig zijn. - Een focusscore van ≥1 per 4 mm² wordt als kenmerkend beschouwd voor Sjögren. #### Parotisbiopsie (grote oorspeekselklier) - Bij twijfel of als het lipbiopt onvoldoende duidelijkheid geeft, kan een biopsie van de oorspeekselklier (parotis) worden gedaan. - Deze methode is gevoeliger voor bepaalde afwijkingen, maar is ook wat risicovoller (o.a. door kans op zenuwbeschadiging of gevoelloosheid). ### 4. Echografie van de speekselklieren (in opkomst) - Met echoscopie (echografie) kunnen de grote speekselklieren in beeld worden gebracht. - Afwijkingen zoals vergroting, verkleuring, cystes of structuurverlies kunnen wijzen op Sjögren. - Deze methode is niet-invasief, pijnloos en wordt steeds vaker gebruikt in gespecialiseerde klinieken. - Op dit moment maakt echoscopie nog geen deel uit van de officiële diagnosecriteria, maar wordt mogelijk in de toekomst toegevoegd. Bron: EULAR imaging recommendations, 2023 PMC – [Ultrasound of Salivary Glands in Sjögren's Syndrome](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9444027/) ### 5. Meetinstrumenten: ESSDAI en ESSPRI Artsen gebruiken ook meetinstrumenten om te bepalen hoe actief de ziekte van Sjögren is bij een patiënt. Ze gebruiken daarvoor twee meetinstrumenten. - **ESSDAI (Sjögren’s Disease Activity Index)**: wordt door de arts ingevuld. Beoordeelt 12 orgaansystemen, zoals gewrichten, huid, longen en zenuwen. [“Wat is de ESSDAI?”](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/essdai-vragenlijst) - **ESSPRI (Sjögren’s Patient Reported Index)**: wordt door de patiënt ingevuld. Beoordeelt de ernst van droogte, vermoeidheid en pijn op een schaal van 0–10. [“Wat is de ESSPRI?”](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/esspri-vragenlijst) Samen helpen deze scores om te bepalen hoe actief de ziekte is én hoeveel klachten iemand ervaart. Lees meer over [“ESSDAI en ESSPRI: twee kanten van dezelfde ziekte”](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/essdai-en-esspri) ### 6. Internationale diagnosecriteria: ACR-EULAR (2016) Om de diagnose officieel te stellen, gebruiken artsen de ACR-EULAR-classificatiecriteria. Dit is een puntensysteem: | Onderdeel | Punten | |---|---| | Positieve anti-SSA (Ro) antistoffen | 3 | | Focusscore ≥1 (lipbiopt) | 3 | | Schirmertest ≤5 mm | 1 | | Positieve kleurstoftest (oog) | 1 | | Speekselafname ≤0,1 ml/min | 1 | Een totaal van ≥4 punten betekent dat iemand voldoet aan de classificatie voor primaire Sjögren. ## Veelgestelde vragen (FAQ): over de diagnose van de ziekte van Sjögren 1. **Hoe wordt de ziekte van Sjögren vastgesteld?** De diagnose van de ziekte van Sjögren wordt gesteld op basis van een combinatie van onderzoeken. Artsen kijken naar klachten, bloedonderzoek (zoals auto-antistoffen), oog- en speekseltesten en soms een biopsie van de speekselklieren. Er bestaat geen enkele test die op zichzelf voldoende is voor de diagnose. 2. **Kun je Sjögren hebben zonder positieve bloedtesten?** Ja. Niet alle patiënten met Sjögren hebben anti-SSA (Ro) of anti-SSB (La) antistoffen in het bloed. Als deze antistoffen ontbreken, kan aanvullend onderzoek, zoals een lipbiopt, belangrijk zijn om de diagnose te ondersteunen. 3. **Wanneer wordt een lipbiopt gedaan bij Sjögren?** Een lipbiopt wordt meestal gedaan als er sterke verdenking is op Sjögren, maar het bloedonderzoek onvoldoende duidelijkheid geeft. Bij dit onderzoek wordt gekeken of er ontstekingshaarden in de kleine speekselklieren aanwezig zijn, wat kenmerkend kan zijn voor Sjögren. 4. **Is een lipbiopt pijnlijk of gevaarlijk?** Een lipbiopt is een kleine ingreep die meestal onder plaatselijke verdoving wordt uitgevoerd. De meeste mensen ervaren slechts lichte napijn of tijdelijke gevoelloosheid. Ernstige complicaties komen zelden voor. 5. **Wat is het verschil tussen ESSDAI en ESSPRI?** ESSDAI meet de ziekteactiviteit van Sjögren vanuit medisch oogpunt en wordt door de arts ingevuld. ESSPRI meet hoe ernstig de patiënt zelf klachten ervaart, zoals droogte, vermoeidheid en pijn. Samen geven ze een completer beeld van de ziekte. 6. **Wat betekent een focusscore bij Sjögren?** De focusscore geeft aan hoeveel ontstekingshaarden (foci) er in het speekselklierweefsel worden gevonden. Een focusscore van 1 of hoger per 4 mm² wordt beschouwd als kenmerkend voor Sjögren en telt mee in de diagnosecriteria. 7. **Kan echografie worden gebruikt om Sjögren vast te stellen?** Echografie van de speekselklieren wordt steeds vaker gebruikt om afwijkingen zichtbaar te maken. Deze methode is niet-invasief en pijnloos, maar maakt op dit moment nog geen officieel onderdeel uit van de internationale diagnosecriteria. 8. **Hoe betrouwbaar zijn de ACR-EULAR diagnosecriteria?** De ACR-EULAR-criteria zijn internationaal erkend en gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek. Ze worden vooral gebruikt voor classificatie en onderzoek, maar helpen artsen ook bij het stellen van een betrouwbare diagnose in de praktijk. 9. **Hoe lang duurt het voordat Sjögren wordt gediagnosticeerd?** Bij veel patiënten duurt het meerdere jaren voordat de diagnose wordt gesteld. Dit komt doordat klachten vaak geleidelijk ontstaan en niet altijd direct herkend worden als Sjögren. Een combinatie van onderzoeken is vaak nodig. 10. **Kan Sjögren worden uitgesloten als de tests normaal zijn?** Niet altijd. Normale testuitslagen sluiten Sjögren niet volledig uit, vooral in een vroeg stadium. Artsen kijken daarom altijd naar het totaalbeeld van klachten, onderzoeken en het beloop in de tijd. ## Bronnen - PMC – Salivary gland biopsies in Sjögren’s - Mayoclinic.org – Sjögren’s diagnosis - PMC – ESSDAI/ESSPRI tools - BMJ – EULAR echografie-richtlijn 2023 - PMC – Echografie van speekselklieren bij Sjögren --- Over deze pagina Dit artikel is samengesteld door de **Nationale Vereniging Sjögrenpatiënten (NVSP)**. Waar nodig is de medische inhoud gevalideerd door de [Medische Adviescommissie (MAC)](https://www.nvsp.nl/over-ons/medische-adviescommissie). De NVSP geeft nooit persoonlijk medisch advies. De informatie op deze website is algemeen van aard en vervangt geen consult bij uw arts of behandelaar. [ Terug naar Over Sjögren ](https://www.nvsp.nl/over-sjogren) [ ![ReumaNederland — samenwerkingspartner NVSP](https://www.nvsp.nl/images/nvsp/logo/Samenwerking-Reuma-Nederland.webp) ](https://www.reumanederland.nl) | Ook aangesloten bij [Ieder(in)](https://www.iederin.nl) | [Patiëntenfederatie Nederland](https://www.patientenfederatie.nl) | [Sjögren Europe](https://www.sjogreneurope.org/) ### NVSP Nationale Vereniging Sjögrenpatiënten Bisonspoor 3002 - B505 3605 LT Maarssen Ma–Don: 10:00 t/m 12:00 uur [+31 346 - 556 376](tel:+31346556376) [E-mail ons](#) [Route naar de NVSP](https://www.google.com/maps/place/Nationale+Vereniging+Sj%C3%B6grenpati%C3%ABnten/@52.1346403,5.0277478,17z) RSIN/ANBI: 806299459 KvK: 40480667 [ANBI-instelling](https://www.nvsp.nl/over-ons/anbi) ### Sjögren [Over Sjögren — overzicht](https://www.nvsp.nl/over-sjogren) [De ziekte van Sjögren](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/wat-is-sjogren) [Symptomen en ziektebeeld](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/sjogren-symptomen-ziektebeeld) [Diagnose stellen](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/sjogren-diagnose) [Behandeling](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/behandeling-en-klachten/sjogren-behandeling) [Leven met Sjögren](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/dagelijks-leven-met-sjogren) [Expertisecentra](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/sjogren-expertisecentra) [Veelgestelde vragen](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/sjogren-veelgestelde-vragen) [Non-Sjögren Sicca](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/non-sjogren-sicca) [Voor zorgprofessionals](https://www.nvsp.nl/zorgprofessionals) ### Over de NVSP [Word lid](https://www.nvsp.nl/word-lid) [Doneer aan de NVSP](https://www.nvsp.nl/doneer) [Vrijwilliger worden](https://www.nvsp.nl/over-ons/vrijwilliger-worden-bij-de-nvsp)--- [Lotgenoten](https://www.nvsp.nl/lotgenoten) [Belangenbehartiging](https://www.nvsp.nl/belangenbehartiging) [Actueel nieuws](https://www.nvsp.nl/actueel/actueel-nieuws) [Agenda bijeenkomsten](https://www.nvsp.nl/actueel/agenda) [Contact](https://www.nvsp.nl/contact) ### Volg de NVSP Volg ons op sociale media voor nieuws, tips en lotgenotencontact. [ ](https://www.facebook.com/www.nvsp.nl "Facebook NVSP") [ ](https://www.facebook.com/groups/327294557710239 "Sjögren in het dagelijkse leven") [ ](https://www.instagram.com/nvspinsta "Instagram NVSP") [ ](https://www.threads.net/@nvspinsta "Threads NVSP") [ ](https://bsky.app/profile/sjogren-nvsp.bsky.social "Bluesky NVSP") [ ](https://www.youtube.com/@nvsp/videos "YouTube NVSP") [ ](https://www.linkedin.com/in/nationale-vereniging-sj%C3%B6grenpati%C3%ABnten-b20b83209/ "LinkedIn NVSP") --- Website gebouwd met [Astroid Framework](https://astroidframe.work/) ### NVSP Nieuwsbrief Naam Ik ga akkoord met het [privacybeleid](https://www.nvsp.nl/privacybeleid) © 1986–2026 Nationale Vereniging Sjögrenpatiënten- [Privacybeleid](https://www.nvsp.nl/privacybeleid) - [Cookiebeleid](https://www.nvsp.nl/cookiebeleid) - [Voorwaarden](https://www.nvsp.nl/gebruiksvoorwaarden) - [Disclaimer](https://www.nvsp.nl/disclaimer) - [Colofon](https://www.nvsp.nl/colofon) - [Sitemap](https://www.nvsp.nl/html-sitemap) - [ Zorgprofessionals ](https://www.nvsp.nl/zorgprofessionals) - [ Contact ](https://www.nvsp.nl/contact) Zoeken - [ ](https://www.nvsp.nl/ "Sjögren vereniging") - [ Over Sjögren ](https://www.nvsp.nl/over-sjogren) - [ Lotgenoten ](https://www.nvsp.nl/lotgenoten) - [ Belangenbehartiging ](https://www.nvsp.nl/belangenbehartiging) - [ Actueel ](#) - [ Actueel nieuws ](https://www.nvsp.nl/actueel/actueel-nieuws) - [ Agenda bijeenkomsten ](https://www.nvsp.nl/actueel/agenda) - [ NVSP Nieuwsbrief ](https://www.nvsp.nl/actueel/nvsp-nieuwsbrief?template_type=nieuwsflits) - [ Over ons ](#) - [ Onze Vereniging ](https://www.nvsp.nl/over-ons/de-vereniging) - [ Bestuur & Organisatie ](https://www.nvsp.nl/over-ons/ons-bestuur) - [ Algemene Ledenvergadering ](https://www.nvsp.nl/over-ons/algemene-ledenvergadering) - [ Medische Adviescommissie ](https://www.nvsp.nl/over-ons/medische-adviescommissie) - [ Klachtenprocedure NVSP ](https://www.nvsp.nl/over-ons/klachtenprocedure) - [ NVSP Sponsors ](https://www.nvsp.nl/over-ons/sponsors) - [ Vrijwilliger worden bij de NVSP? ](https://www.nvsp.nl/over-ons/vrijwilliger-worden-bij-de-nvsp) - [ ANBI ](https://www.nvsp.nl/over-ons/anbi) - [ Winkel ](https://winkel.nvsp.nl/) **🍪 Cookies**Deze website gebruikt cookies om goed te functioneren, het gebruik van de website te meten en mensen met de ziekte van Sjögren te informeren over onze informatie en activiteiten. Functionele cookies zijn noodzakelijk voor een goede werking van de website en onthouden jouw voorkeuren. Met behulp van Google Analytics krijgen wij inzicht in het gebruik van de website, zodat we deze kunnen verbeteren. Via Google Grants kunnen we mensen die op zoek zijn naar informatie over Sjögren beter bereiken. Wij verkopen jouw gegevens nooit en delen deze uitsluitend met Google Analytics en Google Grants voor de hierboven genoemde doeleinden. Je kunt jouw cookievoorkeuren op elk moment aanpassen via de cookieknop linksonder op de website. Weigeren heeft geen gevolgen voor jouw gebruik van de website. [Lees onze privacyverklaring](https://www.nvsp.nl/privacybeleid) [Lees ons cookiebeleid](https://www.nvsp.nl/cookiebeleid) ## Cookie-instellingen Kies hieronder welke cookies je wilt toestaan. Je kunt je keuze op elk moment aanpassen via de cookieknop linksonder op de website. Noodzakelijk Altijd aan Meer informatieNoodzakelijke cookies zijn vereist voor het correct functioneren van de website. Ze kunnen niet worden uitgeschakeld. Cookies op deze websiteCookies op deze website | Naam | Aanbieder | Doel | Bewaartermijn | |---|---|---|---| | `cookieconsent_status` | Cookie consent systeem | Legacy cookie: slaat de cookievoorkeur van de bezoeker op in oudere implementaties. | 1 jaar | | `joomla_session` | Joomla | Beheert de inlogstatus van de bezoeker. De precieze naam is installatie-afhankelijk. | Sessie | | `nvsp_consent` | NVSP Cookie | Onthouden van jouw cookievoorkeuren | 1 jaar | Functioneel Meer informatieFunctionele cookies onthouden uw voorkeuren, zoals taalinstellingen, zodat de website beter werkt voor u. Cookies op deze websiteCookies op deze website | Naam | Aanbieder | Doel | Bewaartermijn | |---|---|---|---| | `userColorScheme` | Astroid Framework | Onthoudt donker/licht modus voorkeur | Sessie | Analytisch Meer informatieAnalytische cookies helpen ons anoniem te meten hoe bezoekers de website gebruiken, zodat we de inhoud en navigatie kunnen verbeteren. Cookies op deze websiteCookies op deze website | Naam | Aanbieder | Doel | Bewaartermijn | |---|---|---|---| | `_ga` | Google Analytics | Unieke identifier om gebruikers te onderscheiden en sessies bij te houden in Google Analytics. | 2 jaar | | `_ga_` | Google Analytics 4 | Slaat sessie- en campagnegegevens op voor Google Analytics 4. | 2 jaar | | `_gat` | Google Analytics | Beperkt het aantal verzoeken aan de Google Analytics servers (request throttling). | 1 minuut | | `_gid` | Google Analytics | Identificeert gebruikers gedurende 24 uur voor Google Analytics dagstatistieken. | 24 uur | ![NVSP 40 Jaar Logo](https://www.nvsp.nl/media/plg_system_sloganhunt/images/badge_40jaar.webp) # 40 Jaar NVSP! Vier met ons mee en doe mee aan de letterzoektocht! [Doe mee!](https://www.nvsp.nl/40-jaar-actie) [ Al geregistreerd? Klik hier ](#) Vul je unieke code in (staat in je welkomst email) ## Schema ```json { "@context": "https://schema.org", "@type": "BreadcrumbList", "itemListElement": [ { "@type": "ListItem", "position": 1, "name": "startpagina ", "item": "https://www.nvsp.nl" }, { "@type": "ListItem", "position": 2, "name": "Over Sjögren", "item": "https://www.nvsp.nl/over-sjogren" }, { "@type": "ListItem", "position": 3, "name": "Diagnose van Sjögren", "item": "https://www.nvsp.nl/over-sjogren/sjogren-diagnose" } ] } ``` ```json { "@context": "https://schema.org", "@type": "Article", "mainEntityOfPage": { "@type": "WebPage", "@id": "https://www.nvsp.nl/over-sjogren/sjogren-diagnose" }, "headline": "Diagnose van Sjögren: hoe wordt het vastgesteld?", "description": "Diagnose van de ziekte van Sjögren Voor een betrouwbare diagnose van de ziekte van Sjögren is een combinatie van onderzoeken nodig. Elk onderzoek brengt een ander aspect van de ziekte in beeld: antistoffen in het bloed, schade aan klieren, afgenomen functie of ontsteking in weefsel. Welke onderzoeken zijn er nodig? 1. Bloedonderzoek Artsen kijken naar: Ontstekingswaarden (zoals BSE of CRP) Afwijkingen in het bloedbeeld (bijv. een laag aantal witte bloedcellen) Auto-antistoffen, vooral: anti-SSA (Ro) anti-SSB (La) Niet alle patiënten hebben deze antistoffen. Bij afwezigheid kan ander aanvullend onderzoek (zoals een biopt) extra belangrijk zijn. 2. Onderzoek van ogen en speekselklieren Schirmertest: meet de traanproductie. Kleurstoftesten (zoals fluoresceïne of lissaminegroen): laten kleine beschadigingen op het oogoppervlak zien. Speekselafname: de hoeveelheid speeksel die je produceert in een paar minuten wordt gemeten. Minder dan 0,1 ml per minuut wijst op ernstige droogte. 3. Weefselonderzoek (biopsie) Lipbiopt (kleine speekselklieren) lipbiopt Klein deel van de speekselklieren uit de binnenkant van de onderlip worden verwijderd. Onder de microscoop wordt gekeken of er ontstekingshaarden (foci) aanwezig zijn. Een focusscore van ≥1 per 4 mm² wordt als kenmerkend beschouwd voor Sjögren. Parotisbiopsie (grote oorspeekselklier) Bij twijfel of als het lipbiopt onvoldoende duidelijkheid geeft, kan een biopsie van de oorspeekselklier (parotis) worden gedaan. Deze methode is gevoeliger voor bepaalde afwijkingen, maar is ook wat risicovoller (o.a. door kans op zenuwbeschadiging of gevoelloosheid). 4. Echografie van de speekselklieren (in opkomst) Met echoscopie (echografie) kunnen de grote speekselklieren in beeld worden gebracht. Afwijkingen zoals vergroting, verkleuring, cystes of structuurverlies kunnen wijzen op Sjögren. Deze methode is niet-invasief, pijnloos en wordt steeds vaker gebruikt in gespecialiseerde klinieken. Op dit moment maakt echoscopie nog geen deel uit van de officiële diagnosecriteria, maar wordt mogelijk in de toekomst toegevoegd. Bron: EULAR imaging recommendations, 2023PMC – Ultrasound of Salivary Glands in Sjögren's Syndrome 5. Meetinstrumenten: ESSDAI en ESSPRI Artsen gebruiken ook meetinstrumenten om te bepalen hoe actief de ziekte van Sjögren is bij een patiënt. Ze gebruiken daarvoor twee meetinstrumenten. ESSDAI (Sjögren’s Disease Activity Index): wordt door de arts ingevuld. Beoordeelt 12 orgaansystemen, zoals gewrichten, huid, longen en zenuwen.“Wat is de ESSDAI?” ESSPRI (Sjögren’s Patient Reported Index): wordt door de patiënt ingevuld. Beoordeelt de ernst van droogte, vermoeidheid en pijn op een schaal van 0–10.“Wat is de ESSPRI?” Samen helpen deze scores om te bepalen hoe actief de ziekte is én hoeveel klachten iemand ervaart.Lees meer over “ESSDAI en ESSPRI: twee kanten van dezelfde ziekte” 6. Internationale diagnosecriteria: ACR-EULAR (2016) Om de diagnose officieel te stellen, gebruiken artsen de ACR-EULAR-classificatiecriteria. Dit is een puntensysteem: OnderdeelPunten Positieve anti-SSA (Ro) antistoffen 3 Focusscore ≥1 (lipbiopt) 3 Schirmertest ≤5 mm 1 Positieve kleurstoftest (oog) 1 Speekselafname ≤0,1 ml/min 1 Een totaal van ≥4 punten betekent dat iemand voldoet aan de classificatie voor primaire Sjögren. Veelgestelde vragen (FAQ): over de diagnose van de ziekte van Sjögren Hoe wordt de ziekte van Sjögren vastgesteld?De diagnose van de ziekte van Sjögren wordt gesteld op basis van een combinatie van onderzoeken. Artsen kijken naar klachten, bloedonderzoek (zoals auto-antistoffen), oog- en speekseltesten en soms een biopsie van de speekselklieren. Er bestaat geen enkele test die op zichzelf voldoende is voor de diagnose. Kun je Sjögren hebben zonder positieve bloedtesten?Ja. Niet alle patiënten met Sjögren hebben anti-SSA (Ro) of anti-SSB (La) antistoffen in het bloed. Als deze antistoffen ontbreken, kan aanvullend onderzoek, zoals een lipbiopt, belangrijk zijn om de diagnose te ondersteunen. Wanneer wordt een lipbiopt gedaan bij Sjögren?Een lipbiopt wordt meestal gedaan als er sterke verdenking is op Sjögren, maar het bloedonderzoek onvoldoende duidelijkheid geeft. Bij dit onderzoek wordt gekeken of er ontstekingshaarden in de kleine speekselklieren aanwezig zijn, wat kenmerkend kan zijn voor Sjögren. Is een lipbiopt pijnlijk of gevaarlijk?Een lipbiopt is een kleine ingreep die meestal onder plaatselijke verdoving wordt uitgevoerd. De meeste mensen ervaren slechts lichte napijn of tijdelijke gevoelloosheid. Ernstige complicaties komen zelden voor. Wat is het verschil tussen ESSDAI en ESSPRI?ESSDAI meet de ziekteactiviteit van Sjögren vanuit medisch oogpunt en wordt door de arts ingevuld. ESSPRI meet hoe ernstig de patiënt zelf klachten ervaart, zoals droogte, vermoeidheid en pijn. Samen geven ze een completer beeld van de ziekte. Wat betekent een focusscore bij Sjögren?De focusscore geeft aan hoeveel ontstekingshaarden (foci) er in het speekselklierweefsel worden gevonden. Een focusscore van 1 of hoger per 4 mm² wordt beschouwd als kenmerkend voor Sjögren en telt mee in de diagnosecriteria. Kan echografie worden gebruikt om Sjögren vast te stellen?Echografie van de speekselklieren wordt steeds vaker gebruikt om afwijkingen zichtbaar te maken. Deze methode is niet-invasief en pijnloos, maar maakt op dit moment nog geen officieel onderdeel uit van de internationale diagnosecriteria. Hoe betrouwbaar zijn de ACR-EULAR diagnosecriteria?De ACR-EULAR-criteria zijn internationaal erkend en gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek. Ze worden vooral gebruikt voor classificatie en onderzoek, maar helpen artsen ook bij het stellen van een betrouwbare diagnose in de praktijk. Hoe lang duurt het voordat Sjögren wordt gediagnosticeerd?Bij veel patiënten duurt het meerdere jaren voordat de diagnose wordt gesteld. Dit komt doordat klachten vaak geleidelijk ontstaan en niet altijd direct herkend worden als Sjögren. Een combinatie van onderzoeken is vaak nodig. Kan Sjögren worden uitgesloten als de tests normaal zijn?Niet altijd. Normale testuitslagen sluiten Sjögren niet volledig uit, vooral in een vroeg stadium. Artsen kijken daarom altijd naar het totaalbeeld van klachten, onderzoeken en het beloop in de tijd. Bronnen PMC – Salivary gland biopsies in Sjögren’s Mayoclinic.org – Sjögren’s diagnosis PMC – ESSDAI/ESSPRI tools BMJ – EULAR echografie-richtlijn 2023 PMC – Echografie van speekselklieren bij Sjögren {loadmoduleid 200}  @media (max-width: 768px) { table { width: 100%; border-collapse: collapse; } table, thead, tbody, th, td, tr { display: block; } thead { display: none; } tr { margin-bottom: 1rem; border: 1px solid #ddd; padding: 0.5rem; } td { display: flex; justify-content: space-between; padding: 0.4rem 0; } td::before { content: attr(data-label); font-weight: 600; padding-right: 1rem; } }", "image": { "@type": "ImageObject", "url": "https://www.nvsp.nl/" }, "publisher": { "@type": "Organization", "name": "Nationale vereniging Sjögrenpatiënten", "logo": { "@type": "ImageObject", "url": "https://www.nvsp.nl/images/favicon/sjogren-vereniging-logo.png" } }, "author": { "@type": "Person", "name": "NVSP", "url": "https://www.nvsp.nl/over-sjogren/sjogren-diagnose?sa=X&ved=2ahUKEwjO1_D8kPqUAxVy6ckDHdd3PBgQwgUoBXoECBkQFg" }, "datePublished": "2025-01-19T22:46:22+01:00", "dateCreated": "2025-01-19T22:46:22+01:00", "dateModified": "2026-04-22T16:46:01+02:00" } ```