---
title: "Nederlandse Richtlijn Sjögren – Diagnose, Behandeling & Zorg"
description: "De Nederlandse behandelrichtlijn Sjögren is gepubliceerd in december 2024. Lees wat deze richtlijn betekent voor jouw behandeling en welke zorg je mag verwachten."
url: "https://www.nvsp.nl/over-sjogren/nederlandse-richtlijn-sjogren?sa=X&ved=2ahUKEwiUqq2riu6UAxWTia8BHYauH5oQwgUoCXoECBcQGg"
date: "2026-06-07T03:00:02+00:00"
language: "nl-NL"
--- [](https://www.facebook.com/www.nvsp.nl "Facebook") [](https://www.facebook.com/groups/327294557710239 "Sjögren in het dagelijkse leven") [](https://www.youtube.com/@nvsp/videos "YouTube") [](https://www.instagram.com/nvspinsta "Instagram") [](https://www.threads.net/@nvspinsta "Threads") [](https://bsky.app/profile/sjogren-nvsp.bsky.social "Bluesky") [](https://www.linkedin.com/in/nationale-vereniging-sj%C3%B6grenpati%C3%ABnten-b20b83209/ "LinkedIn") [ NVSP Ledenlogin ](#) ##### NVSP Ledenlogin Beveiligde verbinding (HTTPS) -
- Ledennummer Postcode Nederlandse postcode (1234 AB), internationale postcodes toegestaan Gebruikersnaam Wachtwoord Gebruik uw Joomla beheerders inloggegevens. [ ![Nationale vereniging Sjogrenpatienten](https://www.nvsp.nl/images/favicon/40-jarige-logo-nvsp.webp) ![Nationale vereniging Sjogrenpatienten](https://www.nvsp.nl/images/favicon/favicon-96x96.png) ](https://www.nvsp.nl/) [Doneer](https://www.nvsp.nl/doneer) Zoeken [ ![Nationale vereniging Sjogrenpatienten](https://www.nvsp.nl/images/favicon/favicon-96x96.png) ![Nationale vereniging Sjogrenpatienten](https://www.nvsp.nl/images/favicon/favicon-96x96.png) ](https://www.nvsp.nl/) - U bevindt zich hier:
- [Homepage](https://www.nvsp.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=1&Itemid=101)
- [Over Sjögren](https://www.nvsp.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=207&Itemid=107)
- Nederlandse Richtlijn Sjögren # Nederlandse Richtlijn Sjögren NVSP Leestijd: 5 minuten Laatst bijgewerkt: 22 april 2026 ## Richtlijn ‘Topicale en systemische behandeling van de ziekte van Sjögren’ Op 16 december 2024 is de richtlijn “Topicale en systemische behandeling van de ziekte van Sjögren” gepubliceerd. Daarin staat beschreven wat op dit moment de beste behandeling is van de ziekte van Sjögren. Deze behandelrichtlijn is geschreven door een samenwerkingsverband van medische experts en patiëntvertegenwoordigers van de NVSP ### Voor wie is de behandelrichtlijn bedoeld? Deze behandelrichtlijn is met name bedoeld voor alle zorgverleners die betrokken zijn bij de zorg voor mensen met de ziekte van Sjögren in de tweede en derde lijn van de zorg. De tweede en derde lijn van de zorg omvat specialistische zorg waarvoor je een verwijzing van je huisarts nodig hebt. Het gaat hier dus om de specialisten en andere behandelaars in ziekenhuizen en expertisecentra. Om die reden is de inhoud van deze richtlijn niet makkelijk te begrijpen voor mensen zonder medische achtergrond. De NVSP zal zeker nog een lekenversie maken van deze richtlijn, maar dat kost tijd. Waarom hebben we de richtlijn voor de behandeling van Sjögren dan nu al op onze site gepubliceerd? De NVSP vindt het belangrijk dat ook de behandelaars die niet in het ziekenhuis werken, weten dat deze richtlijn bestaat en dat ze hem lezen. We denken daarbij aan je huisarts, tandarts, bedrijfsarts, de artsen van het UVW en andere zorgverleners waar je mee te maken hebt. Vertel hun dat er een behandelrichtlijn bestaat en verwijs naar onze website. Ze kunnen ook kijken op de Richtlijnendatabase van de Federatie Medisch Specialisten. ### Waarom is er een behandelrichtlijn geschreven? De ziekte van Sjögren is een zeldzame ziekte waarvoor nog geen genezing gevonden is. De klachten van patiënten met de ziekte van Sjögren zijn ook vaak erg verschillend. Een zorgverlener heeft vaak wel algemene kennis van de ziekte, maar weet niet alles over de mogelijke behandelingen. Een behandelrichtlijn is gebaseerd op wetenschappelijke kennis, ervaringen uit de praktijk en de ervaringen van patiënten. Als een zorgverlener wil weten hoe zij/hij een patiënt met de ziekte van Sjögren het beste kan behandelen, kan de behandelrichtlijn daarbij helpen. **Let op:** De richtlijn gaat dus ***niet*** over het stellen van de diagnose. Daarvoor moet nog een aparte richtlijn worden geschreven. Deze richtlijn beoogt aanbevelingen te formuleren om te komen tot een uniform beleid ten aanzien van het gebruik van topicale en systemische behandeling bij de ziekte van Sjögren. (Startpagina - Topicale en systemische behandeling van de ziekte van Sjögren) ### Wat staat er in de behandelrichtlijn? - De behandelrichtlijn maakt onderscheid tussen de topicale behandeling en de systemische behandeling van de ziekte van Sjögren. Topicale behandeling betekent dat een medicijn direct op de plek wordt aangebracht waar het nodig is. Je kunt daarbij denken aan verschillende soorten oogdruppels of sprays om de mond te bevochtigen. Systemische behandeling betekent dat een medicijn het hele lichaam (of het systeem van je lichaam) behandelt. Dat gebeurt meestal door het slikken of injecteren van medicijnen. Hierdoor bereikt het medicijn meerdere organen en weefsels. - Er wordt beschreven hoe de zorg voor de patiënten geregeld moet worden. Patiënten met de ziekte van Sjögren moeten gevolgd worden. Denk hierbij aan hoe vaak je voor controle naar het ziekenhuis moet, welke onderzoeken er gedaan moeten worden en hoe vaak die gedaan moeten worden. Dit gebeurt altijd in overleg met jou als patiënt en door middel van gezamenlijke besluitvorming.
- De behandeling van droogteklachten of siccaklachten.
- De behandeling van klachten als pijn en vermoeidheid. In de behandelrichtlijn wordt veel aandacht besteed aan hoe een patiënt kan omgaan met de ziekte in het dagelijkse leven, studie en/of werk. De ziekte is namelijk chronisch en kan een grote impact op het dagelijkse leven hebben. Het leren omgaan met de ziekte verdient daarom volgens de Richtlijn meer aandacht in de behandeling ervan en vooral ook tijdens de consulten bij jouw behandelaar. Wil je meer weten over de Nederlandse Richtlijn Sjögren en wat dit voor jou betekent? [Lees de richtlijn](https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/topicale_en_systemische_behandeling_van_de_ziekte_van_sj_gren/startpagina_-_topicale_en_systemische_behandeling_van_de_ziekte_van_sj_gren_sjd.html). | [Bekijk de richtlijn bijlage](https://www.nvsp.nl/images/nvsp/documenten/NVR_infographic_Sjogren-2024.pdf). | [Selecteer modules, genereer pdf om te downloaden](#). --- Over deze pagina Dit artikel is samengesteld door de **Nationale Vereniging Sjögrenpatiënten (NVSP)**. Waar nodig is de medische inhoud gevalideerd door de [Medische Adviescommissie (MAC)](https://www.nvsp.nl/over-ons/medische-adviescommissie). De NVSP geeft nooit persoonlijk medisch advies. De informatie op deze website is algemeen van aard en vervangt geen consult bij uw arts of behandelaar. [ Terug naar Over Sjögren ](https://www.nvsp.nl/over-sjogren) [ ![ReumaNederland — samenwerkingspartner NVSP](https://www.nvsp.nl/images/nvsp/logo/Samenwerking-Reuma-Nederland.webp) ](https://www.reumanederland.nl) | Ook aangesloten bij [Ieder(in)](https://www.iederin.nl) | [Patiëntenfederatie Nederland](https://www.patientenfederatie.nl) | [Sjögren Europe](https://www.sjogreneurope.org/) ### NVSP Nationale Vereniging Sjögrenpatiënten Bisonspoor 3002 - B505 3605 LT Maarssen Ma–Don: 10:00 t/m 12:00 uur [+31 346 - 556 376](tel:+31346556376) [E-mail ons](#) [Route naar de NVSP](https://www.google.com/maps/place/Nationale+Vereniging+Sj%C3%B6grenpati%C3%ABnten/@52.1346403,5.0277478,17z) RSIN/ANBI: 806299459 KvK: 40480667 [ANBI-instelling](https://www.nvsp.nl/over-ons/anbi) ### Sjögren [Over Sjögren — overzicht](https://www.nvsp.nl/over-sjogren) [De ziekte van Sjögren](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/wat-is-sjogren) [Symptomen en ziektebeeld](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/sjogren-symptomen-ziektebeeld) [Diagnose stellen](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/sjogren-diagnose) [Behandeling](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/behandeling-en-klachten/sjogren-behandeling) [Leven met Sjögren](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/dagelijks-leven-met-sjogren) [Expertisecentra](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/sjogren-expertisecentra) [Veelgestelde vragen](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/sjogren-veelgestelde-vragen) [Non-Sjögren Sicca](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/non-sjogren-sicca) [Voor zorgprofessionals](https://www.nvsp.nl/zorgprofessionals) ### Over de NVSP [Word lid](https://www.nvsp.nl/word-lid) [Doneer aan de NVSP](https://www.nvsp.nl/doneer) [Vrijwilliger worden](https://www.nvsp.nl/over-ons/vrijwilliger-worden-bij-de-nvsp)--- [Lotgenoten](https://www.nvsp.nl/lotgenoten) [Belangenbehartiging](https://www.nvsp.nl/belangenbehartiging) [Actueel nieuws](https://www.nvsp.nl/actueel/actueel-nieuws) [Agenda bijeenkomsten](https://www.nvsp.nl/actueel/agenda) [Contact](https://www.nvsp.nl/contact) ### Volg de NVSP Volg ons op sociale media voor nieuws, tips en lotgenotencontact. [ ](https://www.facebook.com/www.nvsp.nl "Facebook NVSP") [ ](https://www.facebook.com/groups/327294557710239 "Sjögren in het dagelijkse leven") [ ](https://www.instagram.com/nvspinsta "Instagram NVSP") [ ](https://www.threads.net/@nvspinsta "Threads NVSP") [ ](https://bsky.app/profile/sjogren-nvsp.bsky.social "Bluesky NVSP") [ ](https://www.youtube.com/@nvsp/videos "YouTube NVSP") [ ](https://www.linkedin.com/in/nationale-vereniging-sj%C3%B6grenpati%C3%ABnten-b20b83209/ "LinkedIn NVSP") --- Website gebouwd met [Astroid Framework](https://astroidframe.work/) ### NVSP Nieuwsbrief Naam Ik ga akkoord met het [privacybeleid](https://www.nvsp.nl/privacybeleid) © 1986–2026 Nationale Vereniging Sjögrenpatiënten- [Privacybeleid](https://www.nvsp.nl/privacybeleid)
- [Cookiebeleid](https://www.nvsp.nl/cookiebeleid)
- [Voorwaarden](https://www.nvsp.nl/gebruiksvoorwaarden)
- [Disclaimer](https://www.nvsp.nl/disclaimer)
- [Colofon](https://www.nvsp.nl/colofon)
- [Sitemap](https://www.nvsp.nl/html-sitemap)
- [ Zorgprofessionals ](https://www.nvsp.nl/zorgprofessionals)
- [ Contact ](https://www.nvsp.nl/contact) Zoeken - [ ](https://www.nvsp.nl/ "Sjögren vereniging")
- [ Over Sjögren ](https://www.nvsp.nl/over-sjogren)
- [ Lotgenoten ](https://www.nvsp.nl/lotgenoten)
- [ Belangenbehartiging ](https://www.nvsp.nl/belangenbehartiging)
- [ Actueel ](#) - [ Actueel nieuws ](https://www.nvsp.nl/actueel/actueel-nieuws) - [ Agenda bijeenkomsten ](https://www.nvsp.nl/actueel/agenda) - [ NVSP Nieuwsbrief ](https://www.nvsp.nl/actueel/nvsp-nieuwsbrief?template_type=nieuwsflits)
- [ Over ons ](#) - [ Onze Vereniging ](https://www.nvsp.nl/over-ons/de-vereniging) - [ Bestuur & Organisatie ](https://www.nvsp.nl/over-ons/ons-bestuur) - [ Algemene Ledenvergadering ](https://www.nvsp.nl/over-ons/algemene-ledenvergadering) - [ Medische Adviescommissie ](https://www.nvsp.nl/over-ons/medische-adviescommissie) - [ Klachtenprocedure NVSP ](https://www.nvsp.nl/over-ons/klachtenprocedure) - [ NVSP Sponsors ](https://www.nvsp.nl/over-ons/sponsors) - [ Vrijwilliger worden bij de NVSP? ](https://www.nvsp.nl/over-ons/vrijwilliger-worden-bij-de-nvsp) - [ ANBI ](https://www.nvsp.nl/over-ons/anbi)
- [ Winkel ](https://winkel.nvsp.nl/) **🍪 Cookies**Deze website gebruikt cookies om goed te functioneren, het gebruik van de website te meten en mensen met de ziekte van Sjögren te informeren over onze informatie en activiteiten. Functionele cookies zijn noodzakelijk voor een goede werking van de website en onthouden jouw voorkeuren. Met behulp van Google Analytics krijgen wij inzicht in het gebruik van de website, zodat we deze kunnen verbeteren. Via Google Grants kunnen we mensen die op zoek zijn naar informatie over Sjögren beter bereiken. Wij verkopen jouw gegevens nooit en delen deze uitsluitend met Google Analytics en Google Grants voor de hierboven genoemde doeleinden. Je kunt jouw cookievoorkeuren op elk moment aanpassen via de cookieknop linksonder op de website. Weigeren heeft geen gevolgen voor jouw gebruik van de website. [Lees onze privacyverklaring](https://www.nvsp.nl/privacybeleid) [Lees ons cookiebeleid](https://www.nvsp.nl/cookiebeleid) ## Cookie-instellingen Kies hieronder welke cookies je wilt toestaan. Je kunt je keuze op elk moment aanpassen via de cookieknop linksonder op de website. Noodzakelijk Altijd aan Meer informatieNoodzakelijke cookies zijn vereist voor het correct functioneren van de website. Ze kunnen niet worden uitgeschakeld. Cookies op deze websiteCookies op deze website
| Naam | Aanbieder | Doel | Bewaartermijn |
|---|---|---|---|
| `cookieconsent_status` | Cookie consent systeem | Legacy cookie: slaat de cookievoorkeur van de bezoeker op in oudere implementaties. | 1 jaar |
| `joomla_session` | Joomla | Beheert de inlogstatus van de bezoeker. De precieze naam is installatie-afhankelijk. | Sessie |
| `nvsp_consent` | NVSP Cookie | Onthouden van jouw cookievoorkeuren | 1 jaar | Functioneel Meer informatieFunctionele cookies onthouden uw voorkeuren, zoals taalinstellingen, zodat de website beter werkt voor u. Cookies op deze websiteCookies op deze website
| Naam | Aanbieder | Doel | Bewaartermijn |
|---|---|---|---|
| `userColorScheme` | Astroid Framework | Onthoudt donker/licht modus voorkeur | Sessie | Analytisch Meer informatieAnalytische cookies helpen ons anoniem te meten hoe bezoekers de website gebruiken, zodat we de inhoud en navigatie kunnen verbeteren. Cookies op deze websiteCookies op deze website
| Naam | Aanbieder | Doel | Bewaartermijn |
|---|---|---|---|
| `_ga` | Google Analytics | Unieke identifier om gebruikers te onderscheiden en sessies bij te houden in Google Analytics. | 2 jaar |
| `_ga_` | Google Analytics 4 | Slaat sessie- en campagnegegevens op voor Google Analytics 4. | 2 jaar |
| `_gat` | Google Analytics | Beperkt het aantal verzoeken aan de Google Analytics servers (request throttling). | 1 minuut |
| `_gid` | Google Analytics | Identificeert gebruikers gedurende 24 uur voor Google Analytics dagstatistieken. | 24 uur | ![NVSP 40 Jaar Logo](https://www.nvsp.nl/media/plg_system_sloganhunt/images/badge_40jaar.webp) # 40 Jaar NVSP! Vier met ons mee en doe mee aan de letterzoektocht! [Doe mee!](https://www.nvsp.nl/40-jaar-actie) [ Al geregistreerd? Klik hier ](#) Vul je unieke code in (staat in je welkomst email) ## Schema ```json
{ "@context": "https://schema.org", "@type": "BreadcrumbList", "itemListElement": [ { "@type": "ListItem", "position": 1, "name": "startpagina ", "item": "https://www.nvsp.nl" }, { "@type": "ListItem", "position": 2, "name": "Over Sjögren", "item": "https://www.nvsp.nl/over-sjogren" }, { "@type": "ListItem", "position": 3, "name": "Nederlandse Richtlijn Sjögren", "item": "https://www.nvsp.nl/over-sjogren/nederlandse-richtlijn-sjogren" } ] }
``` ```json
{ "@context": "https://schema.org", "@type": "Article", "mainEntityOfPage": { "@type": "WebPage", "@id": "https://www.nvsp.nl/over-sjogren/nederlandse-richtlijn-sjogren" }, "headline": "Nederlandse Richtlijn Sjögren", "description": "Richtlijn ‘Topicale en systemische behandeling van de ziekte van Sjögren’ Op 16 december 2024 is de richtlijn “Topicale en systemische behandeling van de ziekte van Sjögren” gepubliceerd. Daarin staat beschreven wat op dit moment de beste behandeling is van de ziekte van Sjögren. Deze behandelrichtlijn is geschreven door een samenwerkingsverband van medische experts en patiëntvertegenwoordigers van de NVSP Voor wie is de behandelrichtlijn bedoeld? Deze behandelrichtlijn is met name bedoeld voor alle zorgverleners die betrokken zijn bij de zorg voor mensen met de ziekte van Sjögren in de tweede en derde lijn van de zorg. De tweede en derde lijn van de zorg omvat specialistische zorg waarvoor je een verwijzing van je huisarts nodig hebt. Het gaat hier dus om de specialisten en andere behandelaars in ziekenhuizen en expertisecentra. Om die reden is de inhoud van deze richtlijn niet makkelijk te begrijpen voor mensen zonder medische achtergrond. De NVSP zal zeker nog een lekenversie maken van deze richtlijn, maar dat kost tijd. Waarom hebben we de richtlijn voor de behandeling van Sjögren dan nu al op onze site gepubliceerd? De NVSP vindt het belangrijk dat ook de behandelaars die niet in het ziekenhuis werken, weten dat deze richtlijn bestaat en dat ze hem lezen. We denken daarbij aan je huisarts, tandarts, bedrijfsarts, de artsen van het UVW en andere zorgverleners waar je mee te maken hebt. Vertel hun dat er een behandelrichtlijn bestaat en verwijs naar onze website. Ze kunnen ook kijken op de Richtlijnendatabase van de Federatie Medisch Specialisten. Waarom is er een behandelrichtlijn geschreven? De ziekte van Sjögren is een zeldzame ziekte waarvoor nog geen genezing gevonden is. De klachten van patiënten met de ziekte van Sjögren zijn ook vaak erg verschillend. Een zorgverlener heeft vaak wel algemene kennis van de ziekte, maar weet niet alles over de mogelijke behandelingen. Een behandelrichtlijn is gebaseerd op wetenschappelijke kennis, ervaringen uit de praktijk en de ervaringen van patiënten. Als een zorgverlener wil weten hoe zij/hij een patiënt met de ziekte van Sjögren het beste kan behandelen, kan de behandelrichtlijn daarbij helpen. Let op: De richtlijn gaat dus niet over het stellen van de diagnose. Daarvoor moet nog een aparte richtlijn worden geschreven. Deze richtlijn beoogt aanbevelingen te formuleren om te komen tot een uniform beleid ten aanzien van het gebruik van topicale en systemische behandeling bij de ziekte van Sjögren. (Startpagina - Topicale en systemische behandeling van de ziekte van Sjögren) Wat staat er in de behandelrichtlijn? De behandelrichtlijn maakt onderscheid tussen de topicale behandeling en de systemische behandeling van de ziekte van Sjögren. Topicale behandeling betekent dat een medicijn direct op de plek wordt aangebracht waar het nodig is. Je kunt daarbij denken aan verschillende soorten oogdruppels of sprays om de mond te bevochtigen. Systemische behandeling betekent dat een medicijn het hele lichaam (of het systeem van je lichaam) behandelt. Dat gebeurt meestal door het slikken of injecteren van medicijnen. Hierdoor bereikt het medicijn meerdere organen en weefsels. Er wordt beschreven hoe de zorg voor de patiënten geregeld moet worden. Patiënten met de ziekte van Sjögren moeten gevolgd worden. Denk hierbij aan hoe vaak je voor controle naar het ziekenhuis moet, welke onderzoeken er gedaan moeten worden en hoe vaak die gedaan moeten worden. Dit gebeurt altijd in overleg met jou als patiënt en door middel van gezamenlijke besluitvorming. De behandeling van droogteklachten of siccaklachten. De behandeling van klachten als pijn en vermoeidheid. In de behandelrichtlijn wordt veel aandacht besteed aan hoe een patiënt kan omgaan met de ziekte in het dagelijkse leven, studie en/of werk. De ziekte is namelijk chronisch en kan een grote impact op het dagelijkse leven hebben. Het leren omgaan met de ziekte verdient daarom volgens de Richtlijn meer aandacht in de behandeling ervan en vooral ook tijdens de consulten bij jouw behandelaar. Wil je meer weten over de Nederlandse Richtlijn Sjögren en wat dit voor jou betekent?  Lees de richtlijn. | Bekijk de richtlijn bijlage. | Selecteer modules, genereer pdf om te downloaden. {loadmoduleid 200}  ", "image": { "@type": "ImageObject", "url": "https://www.nvsp.nl/" }, "publisher": { "@type": "Organization", "name": "Nationale vereniging Sjögrenpatiënten", "logo": { "@type": "ImageObject", "url": "https://www.nvsp.nl/images/favicon/sjogren-vereniging-logo.png" } }, "author": { "@type": "Person", "name": "NVSP", "url": "https://www.nvsp.nl/over-sjogren/nederlandse-richtlijn-sjogren?sa=X&ved=2ahUKEwiUqq2riu6UAxWTia8BHYauH5oQwgUoCXoECBcQGg" }, "datePublished": "2025-01-19T22:59:13+01:00", "dateCreated": "2025-01-19T22:59:13+01:00", "dateModified": "2026-04-22T17:07:06+02:00" }
```