---
title: "Droge mond bij Sjögren: oorzaken, behandeling en tips | NVSP"
description: "Een droge mond is een veelvoorkomende klacht bij Sjögren. Lees over oorzaken, klachten, behandelopties zoals pilocarpine en speekselvervangers, en dagelijkse tips."
url: "https://www.nvsp.nl/over-sjogren/behandeling-en-klachten/sjogren-droge-mond?srsltid=AfmBOor0qRFy2CYubzEaNTCs4NdKoNrmj5XVIbNSQh-Iid8aFXsLsmtG"
date: "2026-06-10T03:43:29+00:00"
language: "nl-NL"
--- [](https://www.facebook.com/www.nvsp.nl "Facebook") [](https://www.facebook.com/groups/327294557710239 "Sjögren in het dagelijkse leven") [](https://www.youtube.com/@nvsp/videos "YouTube") [](https://www.instagram.com/nvspinsta "Instagram") [](https://www.threads.net/@nvspinsta "Threads") [](https://bsky.app/profile/sjogren-nvsp.bsky.social "Bluesky") [](https://www.linkedin.com/in/nationale-vereniging-sj%C3%B6grenpati%C3%ABnten-b20b83209/ "LinkedIn") [ NVSP Ledenlogin ](#) ##### NVSP Ledenlogin Beveiligde verbinding (HTTPS) -
- Ledennummer Postcode Nederlandse postcode (1234 AB), internationale postcodes toegestaan Gebruikersnaam Wachtwoord Gebruik uw Joomla beheerders inloggegevens. [ ![Nationale vereniging Sjogrenpatienten](https://www.nvsp.nl/images/favicon/40-jarige-logo-nvsp.webp) ![Nationale vereniging Sjogrenpatienten](https://www.nvsp.nl/images/favicon/favicon-96x96.png) ](https://www.nvsp.nl/) [Doneer](https://www.nvsp.nl/doneer) Zoeken [ ![Nationale vereniging Sjogrenpatienten](https://www.nvsp.nl/images/favicon/favicon-96x96.png) ![Nationale vereniging Sjogrenpatienten](https://www.nvsp.nl/images/favicon/favicon-96x96.png) ](https://www.nvsp.nl/) - U bevindt zich hier:
- [Homepage](https://www.nvsp.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=1&Itemid=101)
- [Over Sjögren](https://www.nvsp.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=207&Itemid=107)
- Behandeling en klachten
- Droge mond bij Sjögren # Droge mond bij Sjögren: wat helpt? NVSP Leestijd: 5 minuten Laatst bijgewerkt: 22 april 2026 ## Wat is een droge mond? Een droge mond (xerostomie) komt vaak voor bij mensen met de ziekte van Sjögren. Door deze auto-immuunziekte werken de speekselklieren minder goed. Daardoor wordt er minder speeksel aangemaakt en is het speeksel dat wél aanwezig is vaak van slechtere kwaliteit: taaier, plakkeriger of schuimiger. Ook zonder Sjögren kan iemand een droge mond krijgen. Dit wordt Non-Sjögren Sicca genoemd. De oorzaken zijn dan anders, bijvoorbeeld door medicijnen of veroudering, maar de klachten zijn vergelijkbaar. Speeksel is belangrijk voor praten, kauwen, slikken, smaak, geur, tandgezondheid en spijsvertering. Een tekort aan speeksel kan daardoor veel problemen geven. ## Klachten bij een droge mond Een droge mond kan zich op verschillende manieren uiten. Klachten verschillen per persoon en hangen af van hoe ernstig het tekort aan speeksel is. ### Mond en keel - Droge mond of keel
- Branderig gevoel in de mond
- Gesprongen lippen en kloofjes in de mondhoeken
- Droge hoest en geïrriteerde keel
- Slikproblemen (voedsel blijft hangen of komt terug)
- Kauwproblemen
- Verlies of verandering van smaak
- Slechte adem
- Tandbederf (cariës) en tanderosie (slijtage van het glazuur)
- Schimmelinfecties (candida)
- Zwelling van de speekselklieren
- Spijsverteringsproblemen
- Stemverlies of moeite met spreken ### Neus en oren - Droge neus met korstvorming
- Verminderde reuk
- Slechter horen
- Evenwichtsproblemen ### Kaakgewricht Het kaakgewricht moet soepel kunnen bewegen. Door droogheid kun je harder moeten kauwen, waardoor de kauwspieren en het gewricht overbelast raken. Dit kan leiden tot ontstekingen, pijn en spanning. ## Mogelijke oorzaken naast Sjögren Een droge mond kan ook ontstaan door andere factoren, zoals: - Gebruik van bepaalde medicijnen (bijv. antidepressiva, antihistaminica)
- Bestraling in het hoofd-halsgebied
- Diabetes
- Ouder worden
- Andere auto-immuunziekten ## Diagnose van droge mond Vaak is de tandarts de eerste die signalen ziet, zoals weinig speeksel, meer gaatjes of tanderosie. Ook andere zorgverleners kunnen een rol spelen, zoals: - Mondhygiënist
- Kaakchirurg
- KNO-arts
- Huisarts
- Reumatoloog Bestel de [brochure over droge mond](https://winkel.nvsp.nl/brochures-informatiekaarten/brochures-over-sjogren/product/mond-hoofd-en-halsgebied) van de NVSP. ## Behandeling van droge mond De behandeling hangt af van de ernst en de restfunctie van de speekselklieren. Mogelijke opties zijn: - **Pilocarpine:** Een medicijn dat de speekselklieren (wanneer ze minstens nog een beetje werken) stimuleert. Het werkt meestal binnen 20 minuten en houdt enkele uren aan. Dit middel is op recept verkrijgbaar (merknaam: Salagen).
- **Mondhygiëne:** Extra vaak naar de tandarts (3–4 keer per jaar) en ondersteuning door de mondhygiënist om cariës en tandvleesproblemen te voorkomen.
- **Klikgebit:** Bij ernstig tandverlies kan een klikgebit (vastgezet met implantaten) beter functioneren dan een los kunstgebit in een droge mond.
- **Speekselvervangers:** Middelen zoals Biotène Oralbalance Gel, Saliva Orthana of Xialine kunnen verlichting geven. ## Tips voor het dagelijks leven bij droge mond Met eenvoudige aanpassingen kun je klachten vaak verminderen: - Drink regelmatig kleine slokjes water.
- Houd de luchtvochtigheid in huis, vooral in de slaapkamer, op peil.
- Vermijd airconditioning en droge luchtstromen.
- Houd je tanden en tandvlees extra goed schoon.
- Smeer droge lippen in met vaseline of lippenbalsem op oliebasis.
- Kauw suikervrije kauwgom of eet knapperige, vezelrijke voeding om de speekselproductie te stimuleren.
- Beperk suiker, zure dranken, frisdrank en alcohol.
- Gebruik tandpasta zonder Sodium Lauryl Sulfate (SLS) of tandpasta speciaal voor droge mond.
- Gebruik eventueel Xylimelts tabletten om ’s nachts de droogte te verminderen. ## Veelgestelde vragen (FAQ): over de droge mond 1. **Wat veroorzaakt een droge mond bij Sjögren?** De afweer valt de speekselklieren aan, waardoor ze minder speeksel maken en de kwaliteit slechter wordt.
2. **Wat is het verschil tussen Sjögren en Non-Sjögren Sicca?** Bij Sjögren is er sprake van een auto-immuunziekte, bij Non-Sjögren Sicca spelen andere oorzaken een rol, maar de klachten lijken sterk op elkaar.
3. **Welke medicijnen kunnen helpen bij droge mond?** Pilocarpine kan helpen, maar is niet voor iedereen geschikt. Overleg met je arts.
4. **Welke middelen kan ik zelf gebruiken tegen droge mond?** Speekselvervangers zoals Biotène of Xialine, water drinken, suikervrije kauwgom kauwen en goede mondhygiëne.
5. **Is een kunstgebit geschikt bij Sjögren?** Vaak niet, omdat een droge mond het moeilijk maakt om een kunstgebit goed vast te houden. Een klikgebit kan een beter alternatief zijn. Suggesties voor afbeeldingen - Illustratie van speekselklieren in de mond.
- Foto van iemand die water drinkt.
- Infographic over mondzorg bij droge mond.
- Voorbeeld van Xylimelts tabletten of een klikgebit. ## Bronnen - NVSP – [Het syndroom van Sjögren in de mond en het hoofd-halsgebied](https://winkel.nvsp.nl/brochures-informatiekaarten/brochures-over-sjogren/product/mond-hoofd-en-halsgebied "Het syndroom van Sjögren in de mond en het hoofd-halsgebied")
- Thuisarts.nl –[ Droge mond](https://www.thuisarts.nl/mondproblemen)
- KNMT (Tandartsenvereniging) – [Informatie over droge mond](https://www.allesoverhetgebit.nl/alles-over-mondgezondheid/aandoeningen/droge-mond "Informatie over droge mond") **Lees meer over:** [Droge huid bij Sjögren](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/behandeling-en-klachten/sjogren-droge-huid "Droge huid bij Sjögren"): Ontdek de oorzaken van huidklachten en praktische tips voor huidverzorging. --- Over deze pagina Dit artikel is samengesteld door de **Nationale Vereniging Sjögrenpatiënten (NVSP)**. Waar nodig is de medische inhoud gevalideerd door de [Medische Adviescommissie (MAC)](https://www.nvsp.nl/over-ons/medische-adviescommissie). De NVSP geeft nooit persoonlijk medisch advies. De informatie op deze website is algemeen van aard en vervangt geen consult bij uw arts of behandelaar. [ Terug naar Over Sjögren ](https://www.nvsp.nl/over-sjogren) [ ![ReumaNederland — samenwerkingspartner NVSP](https://www.nvsp.nl/images/nvsp/logo/Samenwerking-Reuma-Nederland.webp) ](https://www.reumanederland.nl) | Ook aangesloten bij [Ieder(in)](https://www.iederin.nl) | [Patiëntenfederatie Nederland](https://www.patientenfederatie.nl) | [Sjögren Europe](https://www.sjogreneurope.org/) ### NVSP Nationale Vereniging Sjögrenpatiënten Bisonspoor 3002 - B505 3605 LT Maarssen Ma–Don: 10:00 t/m 12:00 uur [+31 346 - 556 376](tel:+31346556376) [E-mail ons](#) [Route naar de NVSP](https://www.google.com/maps/place/Nationale+Vereniging+Sj%C3%B6grenpati%C3%ABnten/@52.1346403,5.0277478,17z) RSIN/ANBI: 806299459 KvK: 40480667 [ANBI-instelling](https://www.nvsp.nl/over-ons/anbi) ### Sjögren [Over Sjögren — overzicht](https://www.nvsp.nl/over-sjogren) [De ziekte van Sjögren](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/wat-is-sjogren) [Symptomen en ziektebeeld](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/sjogren-symptomen-ziektebeeld) [Diagnose stellen](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/sjogren-diagnose) [Behandeling](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/behandeling-en-klachten/sjogren-behandeling) [Leven met Sjögren](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/dagelijks-leven-met-sjogren) [Expertisecentra](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/sjogren-expertisecentra) [Veelgestelde vragen](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/sjogren-veelgestelde-vragen) [Non-Sjögren Sicca](https://www.nvsp.nl/over-sjogren/non-sjogren-sicca) [Voor zorgprofessionals](https://www.nvsp.nl/zorgprofessionals) ### Over de NVSP [Word lid](https://www.nvsp.nl/word-lid) [Doneer aan de NVSP](https://www.nvsp.nl/doneer) [Vrijwilliger worden](https://www.nvsp.nl/over-ons/vrijwilliger-worden-bij-de-nvsp)--- [Lotgenoten](https://www.nvsp.nl/lotgenoten) [Belangenbehartiging](https://www.nvsp.nl/belangenbehartiging) [Actueel nieuws](https://www.nvsp.nl/actueel/actueel-nieuws) [Agenda bijeenkomsten](https://www.nvsp.nl/actueel/agenda) [Contact](https://www.nvsp.nl/contact) ### Volg de NVSP Volg ons op sociale media voor nieuws, tips en lotgenotencontact. [ ](https://www.facebook.com/www.nvsp.nl "Facebook NVSP") [ ](https://www.facebook.com/groups/327294557710239 "Sjögren in het dagelijkse leven") [ ](https://www.instagram.com/nvspinsta "Instagram NVSP") [ ](https://www.threads.net/@nvspinsta "Threads NVSP") [ ](https://bsky.app/profile/sjogren-nvsp.bsky.social "Bluesky NVSP") [ ](https://www.youtube.com/@nvsp/videos "YouTube NVSP") [ ](https://www.linkedin.com/in/nationale-vereniging-sj%C3%B6grenpati%C3%ABnten-b20b83209/ "LinkedIn NVSP") --- Website gebouwd met [Astroid Framework](https://astroidframe.work/) ### NVSP Nieuwsbrief Naam Ik ga akkoord met het [privacybeleid](https://www.nvsp.nl/privacybeleid) © 1986–2026 Nationale Vereniging Sjögrenpatiënten- [Privacybeleid](https://www.nvsp.nl/privacybeleid)
- [Cookiebeleid](https://www.nvsp.nl/cookiebeleid)
- [Voorwaarden](https://www.nvsp.nl/gebruiksvoorwaarden)
- [Disclaimer](https://www.nvsp.nl/disclaimer)
- [Colofon](https://www.nvsp.nl/colofon)
- [Sitemap](https://www.nvsp.nl/html-sitemap)
- [ Zorgprofessionals ](https://www.nvsp.nl/zorgprofessionals)
- [ Contact ](https://www.nvsp.nl/contact) Zoeken - [ ](https://www.nvsp.nl/ "Sjögren vereniging")
- [ Over Sjögren ](https://www.nvsp.nl/over-sjogren)
- [ Lotgenoten ](https://www.nvsp.nl/lotgenoten)
- [ Belangenbehartiging ](https://www.nvsp.nl/belangenbehartiging)
- [ Actueel ](#) - [ Actueel nieuws ](https://www.nvsp.nl/actueel/actueel-nieuws) - [ Agenda bijeenkomsten ](https://www.nvsp.nl/actueel/agenda) - [ NVSP Nieuwsbrief ](https://www.nvsp.nl/actueel/nvsp-nieuwsbrief?template_type=nieuwsflits)
- [ Over ons ](#) - [ Onze Vereniging ](https://www.nvsp.nl/over-ons/de-vereniging) - [ Bestuur & Organisatie ](https://www.nvsp.nl/over-ons/ons-bestuur) - [ Algemene Ledenvergadering ](https://www.nvsp.nl/over-ons/algemene-ledenvergadering) - [ Medische Adviescommissie ](https://www.nvsp.nl/over-ons/medische-adviescommissie) - [ Klachtenprocedure NVSP ](https://www.nvsp.nl/over-ons/klachtenprocedure) - [ NVSP Sponsors ](https://www.nvsp.nl/over-ons/sponsors) - [ Vrijwilliger worden bij de NVSP? ](https://www.nvsp.nl/over-ons/vrijwilliger-worden-bij-de-nvsp) - [ ANBI ](https://www.nvsp.nl/over-ons/anbi)
- [ Winkel ](https://winkel.nvsp.nl/) **🍪 Cookies**Deze website gebruikt cookies om goed te functioneren, het gebruik van de website te meten en mensen met de ziekte van Sjögren te informeren over onze informatie en activiteiten. Functionele cookies zijn noodzakelijk voor een goede werking van de website en onthouden jouw voorkeuren. Met behulp van Google Analytics krijgen wij inzicht in het gebruik van de website, zodat we deze kunnen verbeteren. Via Google Grants kunnen we mensen die op zoek zijn naar informatie over Sjögren beter bereiken. Wij verkopen jouw gegevens nooit en delen deze uitsluitend met Google Analytics en Google Grants voor de hierboven genoemde doeleinden. Je kunt jouw cookievoorkeuren op elk moment aanpassen via de cookieknop linksonder op de website. Weigeren heeft geen gevolgen voor jouw gebruik van de website. [Lees onze privacyverklaring](https://www.nvsp.nl/privacybeleid) [Lees ons cookiebeleid](https://www.nvsp.nl/cookiebeleid) ## Cookie-instellingen Kies hieronder welke cookies je wilt toestaan. Je kunt je keuze op elk moment aanpassen via de cookieknop linksonder op de website. Noodzakelijk Altijd aan Meer informatieNoodzakelijke cookies zijn vereist voor het correct functioneren van de website. Ze kunnen niet worden uitgeschakeld. Cookies op deze websiteCookies op deze website
| Naam | Aanbieder | Doel | Bewaartermijn |
|---|---|---|---|
| `cookieconsent_status` | Cookie consent systeem | Legacy cookie: slaat de cookievoorkeur van de bezoeker op in oudere implementaties. | 1 jaar |
| `joomla_session` | Joomla | Beheert de inlogstatus van de bezoeker. De precieze naam is installatie-afhankelijk. | Sessie |
| `nvsp_consent` | NVSP Cookie | Onthouden van jouw cookievoorkeuren | 1 jaar | Functioneel Meer informatieFunctionele cookies onthouden uw voorkeuren, zoals taalinstellingen, zodat de website beter werkt voor u. Cookies op deze websiteCookies op deze website
| Naam | Aanbieder | Doel | Bewaartermijn |
|---|---|---|---|
| `userColorScheme` | Astroid Framework | Onthoudt donker/licht modus voorkeur | Sessie | Analytisch Meer informatieAnalytische cookies helpen ons anoniem te meten hoe bezoekers de website gebruiken, zodat we de inhoud en navigatie kunnen verbeteren. Cookies op deze websiteCookies op deze website
| Naam | Aanbieder | Doel | Bewaartermijn |
|---|---|---|---|
| `_ga` | Google Analytics | Unieke identifier om gebruikers te onderscheiden en sessies bij te houden in Google Analytics. | 2 jaar |
| `_ga_` | Google Analytics 4 | Slaat sessie- en campagnegegevens op voor Google Analytics 4. | 2 jaar |
| `_gat` | Google Analytics | Beperkt het aantal verzoeken aan de Google Analytics servers (request throttling). | 1 minuut |
| `_gid` | Google Analytics | Identificeert gebruikers gedurende 24 uur voor Google Analytics dagstatistieken. | 24 uur | ![NVSP 40 Jaar Logo](https://www.nvsp.nl/media/plg_system_sloganhunt/images/badge_40jaar.webp) # 40 Jaar NVSP! Vier met ons mee en doe mee aan de letterzoektocht! [Doe mee!](https://www.nvsp.nl/40-jaar-actie) [ Al geregistreerd? Klik hier ](#) Vul je unieke code in (staat in je welkomst email) ## Schema ```json
{ "@context": "https://schema.org", "@type": "BreadcrumbList", "itemListElement": [ { "@type": "ListItem", "position": 1, "name": "startpagina ", "item": "https://www.nvsp.nl" }, { "@type": "ListItem", "position": 2, "name": "Over Sjögren", "item": "https://www.nvsp.nl/over-sjogren" }, { "@type": "ListItem", "position": 3, "name": "Droge mond bij Sjögren", "item": "https://www.nvsp.nl/over-sjogren/behandeling-en-klachten/sjogren-droge-mond" } ] }
```